Çin, Suriye yönetiminin ülkedeki Uygur savaşçıların Çin’in güvenliğini tehdit edecek faaliyetlerde bulunmasına izin vermeyeceği yönünde Pekin’e güvence verdiğini açıkladı. Açıklama, Suriye’de Beşar Esad yönetiminin devrilmesi ve yabancı savaşçıların yeni kurulan Suriye ordusuna entegre edilmesinin ardından geldi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, başkent Pekin’de düzenlenen günlük basın toplantısında, Suriye’de bulunan Uygur savaşçılarla ilgili soruları yanıtladı.
Çin Dışişleri Bakanlığı ; Guo Jiakun: Doğu Türkistan İslam Hareketi (ETIM), Çin tarafından yasalara uygun olarak tanınan ve BM Güvenlik Konseyi tarafından listelenen bir terör örgütüdür. Suriye, herhangi bir oluşumun Suriye topraklarını Çin’in güvenliğine, egemenliğine ve çıkarlarına zarar veren faaliyetlerde bulunmak için kullanmasına izin vermeyeceğine söz vermiştir.
Kaynak Link ; https://www.fmprc.gov.cn/fyrbt_673021/202601/t20260122_11843506.shtml
Çin: ETIM Terör Örgütü Olarak Tanınıyor
Irak merkezli Rudaw TV muhabirinin, Uygur savaşçıların Çin’e iade edilmesi ihtimaline ilişkin sorusuna yanıt veren Guo Jiakun, Doğu Türkistan İslam Hareketi’nin (ETIM) Çin tarafından terör örgütü olarak tanındığını ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi listesinde yer aldığını vurguladı.
Guo, Suriye yönetiminin herhangi bir grubun Suriye topraklarını kullanarak Çin’in güvenliğine, egemenliğine ya da ulusal çıkarlarına zarar vermesine izin vermeyeceği yönünde Pekin’e söz verdiğini ifade etti.
Şam: Çin’den Resmi Talep Gelmedi
Rudaw TV’nin aktardığına göre, Suriye Dışişleri Bakanlığı’nda ABD ile İlişkiler Direktörü olarak görev yapan Kuteiba İdlbi, Çin’in Uygur savaşçıların iadesi konusunda şu ana kadar resmi bir talepte bulunmadığını söyledi.
İdlbi, “Çin hükümetinden bu konuda henüz resmi bir temas olmadı. Böyle bir talep gelmesi halinde gerekli değerlendirme yapılacak ve kamuoyuna açıklama yapılacaktır” dedi.
Suriye yönetimi daha önce de, AFP tarafından ortaya atılan “Uygur savaşçıların Çin’e geri gönderileceği” yönündeki iddiaları yalanlamıştı.
Esad Sonrası Dönem ve Uygur Savaşçılar
Aralık 2024’te, Hay’at Tahrir el-Şam (HTS) öncülüğündeki muhalif güçler, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ı devirdi. Ocak 2025’te ise Ahmed el-Şara, ülkenin geçici başkanı olarak göreve başladı.
Esad yönetiminin çöküşünün ardından, Suriye’de bulunan binlerce yabancı savaşçının geleceği özellikle Çin açısından uluslararası bir endişe konusu haline geldi. Çoğunluğu Türkistan İslam Partisi (TIP) mensubu olan Uygur savaşçılar, özellikle İdlib vilayetinde yoğunlaşmış durumda bulunuyor.
Uygur Savaşçılar Yeni Orduya Entegre Edildi
ABD’nin onayının ardından, TIP liderlerinden Abdülaziz Davud Hudaberdi, Suriye’nin yeni kurulan 84. Tümeni’ne tuğgeneral olarak atandı. Esad’ın devrilmesinden sonra TIP ve diğer silahlı muhalif gruplar dağıtılarak üyeleri Suriye Savunma Bakanlığı bünyesine alındı.
İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) tarafından 2025 yılında yayımlanan rapora göre, 84. Tümen’de 3.500 ila 4.000 arasında Uygur savaşçı bulunuyor. Aileler de dahil edildiğinde, Suriye’deki toplam Uygur nüfusunun 15 bine yaklaşabileceği tahmin ediliyor.

Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ
#Çin #Suriye #Uygur #UygurSavaşçılar #ETIM #TürkistanİslamPartisi #TIP #SuriyeOrdusu #İdlib #OrtaDoğu #OrtaDoğuGüvenliği #ÇinGüvenliği #YabancıSavaşçılar #SuriyeİçSavaşı #Esad #BeşarEsad #AhmedElŞara #ÇinDışişleri #GuoJiakun #Rudaw #UluslararasıGündem #KüreselGüvenlik #Jeopolitik #OrtadoğuHaberleri #DünyaHaberleri #GlobalNews #DoğuTürkistan #EastTurkestan
Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı Doğu Türkistan Haberleri, Türkistan İslam Partisi, Doğu Türkistan STK'lar Birliği, Dünya Uygur Kurultayı, Doğu Türkistan Alimleri Ulemaları Birliği,Doğu Türkistan Maarif Derneği, Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti, East Turkestan News, Turkestan Islamic Party, East Turkestan NGOs Union, World Uyghur Congress, East Turkestan Scholars Ulema Union,East Turkestan Education Association, East Turkestan Government in Exile