Çin’den “Tersine Büyük Güvenlik Duvarı” Hamlesi mi? Resmi Verilere Küresel Erişim Sessizce Kısıtlanıyor

Doğu Türkistan Bülteni Editör 20 Şubat 2026 Çin yorum Yap

İlgili Makaleler

Çin’in internet kontrol politikalarına ilişkin yeni bir akademik araştırma, dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. 5 Şubat’ta Journal of Cybersecurity’de yayımlanan makaleye göre, Çin’e ait çok sayıda resmi devlet web sitesi yurt dışından erişilemez durumda.

Araştırmaya göre bu durum, klasik anlamda Çin’in yabancı sitelere uyguladığı filtreleme sisteminin tersine bir uygulamayı işaret ediyor. Uzmanlar bu eğilimi “tersine Büyük Güvenlik Duvarı” olarak tanımlıyor.

Bilindiği üzere “Büyük Güvenlik Duvarı”, Çin’in yıllardır uyguladığı ve başta Google, YouTube, Facebook ile The New York Times ve The Guardian gibi uluslararası medya kuruluşlarına erişimi engelleyen kapsamlı internet sansür sistemini ifade ediyor.

13 Binden Fazla Site İncelendi

Hollanda’daki Leiden Üniversitesi doktora adayı Vincent Brussee tarafından yürütülen araştırmada, 13 binden fazla devlet sitesi analiz edildi.

Kasım ayında gerçekleştirilen çalışmada, farklı ülkelerden konut proxy’leri kullanılarak testler yapıldı. Amaç, sitelerin yurt dışından gelen kullanıcılara karşı bilinçli şekilde coğrafi engelleme uygulayıp uygulamadığını tespit etmekti.

Bulgular çarpıcı:

Çin hükümetine ait internet sitelerinin yarısından fazlasına yurt dışından erişilemiyor.
Sitelerin yaklaşık %10’unun kasıtlı şekilde IP veya DNS düzeyinde engelleme uyguladığı belirlendi.
Geri kalan erişim sorunlarının önemli bir kısmı ise altyapı parçalanması ve ağ darboğazlarına bağlandı.

Araştırma, coğrafi engellemenin bu gelişmenin temelinde yer aldığını ortaya koyuyor.

Amaç: Açık Kaynaklı İstihbaratı Engellemek mi?

Brussee’ye göre Çinli yetkililer siber güvenliği yalnızca siber saldırı veya casusluk tehdidi olarak değerlendirmiyor. Pekin yönetimi, kamuya açık verilerin yabancı araştırmacılar tarafından “açık kaynaklı istihbarat” (OSINT) amacıyla kullanılmasını da ulusal güvenlik riski olarak görüyor.

Bu yaklaşım, özellikle 2022’de Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi tarafından yayımlanan ve Sincan’daki hak ihlallerine ilişkin ciddi bulgular içeren raporun ardından daha görünür hale geldi. Söz konusu rapor, büyük ölçüde Çin hükümetine ait açık kaynak verilerden yararlanmıştı. Pekin yönetimi suçlamaları reddetmiş, ardından bazı içerikler internetten kaldırılmış ve düzenlenmiş şekilde yeniden yüklenmişti.

Özel Sektör Platformları da Etkilendi

Araştırmaya göre yalnızca kamu siteleri değil, bazı özel sektör platformları da yabancı erişime kapatıldı. Bunlar arasında:

Qichacha
China National Knowledge Infrastructure
Wind

Bu adımlar, Çin’in veri yerelleştirme ve veri ihracatı kontrollerini sıkılaştırdığı döneme denk geliyor.

“Stratejik Hata” Uyarısı

Washington’daki Georgetown Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Güvenlik ve Gelişen Teknolojiler Merkezi uzmanları Dewey Murdick ve Owen Daniels, 2023’te yayımladıkları bir değerlendirmede veri erişiminin kısıtlanmasını “stratejik hata” olarak nitelendirmişti.

Time dergisinde yayımlanan yazılarında, kamuya açık verilerin kilit altına alınmasının ABD-Çin gerilimleri ortamında yanlış analizlere ve karşılıklı güvensizliğin artmasına yol açabileceği uyarısında bulunmuşlardı.

Uzmanlara göre veri temelli analiz eksikliği, yanlış yönlendirilmiş “ayrışma” politikalarını tetikleyebilir ve küresel ölçekte ekonomik ve siyasi sonuçlar doğurabilir.

Parçalı ve Yerel Bir Uygulama

Araştırma, coğrafi engellemenin merkezi ve tek tip bir politika olmadığını; il ve ilçe düzeyinde parçalı biçimde ortaya çıktığını gösteriyor. Bu durum, Çin’de “kurumsal öğrenme” sürecinin devam ettiğine işaret ediyor olabilir.

Yetkililerin uygulamayı genişletmeden önce sahada test ettiği ve sonuçları gözlemlediği değerlendiriliyor.

Küresel İnternet Parçalanıyor mu?

Makale, Çin kaynaklı coğrafi engellemenin küresel bilgi ekosisteminin parçalanmasına katkıda bulunabileceği uyarısında bulunuyor. Bu tür uygulamalar yalnızca akademik araştırmaları değil, yabancı şirketlerin Çin’le iş yapma kapasitesini ve halklar arası etkileşimi de etkileyebilir.

Öte yandan araştırma, benzer uygulamaların yalnızca Çin’le sınırlı olmadığını; ABD ve Rusya dahil birçok ülkenin de yerel verileri yabancı erişime karşı koruma eğilimi gösterdiğini vurguluyor.

Ancak Çin’in geçmişte internet kontrol teknolojilerini sınır ötesine taşıdığına dair iddialar da dikkat çekiyor. Gözlemciler, Rusya, Uganda ve Myanmar gibi ülkelerin Çin’in internet filtreleme deneyimlerinden yararlandığını öne sürüyor.

Dijital Güvenlik mi, Dijital İzolasyon mu?

Uzmanlara göre ortaya çıkan tablo, yalnızca teknik bir siber güvenlik meselesi değil; aynı zamanda bilgi güvenliği, ideolojik kontrol ve kamuoyu yönetimiyle bağlantılı geniş bir stratejinin parçası olabilir.

“Tersine Büyük Güvenlik Duvarı” henüz sistematik ve şeffaf bir yapıya sahip değil. Ancak eğilim devam ederse, küresel internetin daha parçalı ve jeopolitik bloklara ayrılmış bir yapıya evrilmesi ihtimali güçlenebilir.

Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ

#SonDakika, #Gündem, #DünyaGündemi, #UluslararasıHaber, #Çin, #SiberGüvenlik, #DijitalSansür, #İnternetÖzgürlüğü, #VeriErişimi, #ResmiVeriler, #AçıkKaynak, #OSINT, #TeknolojiHaberleri, #Jeopolitik, #ABDÇinGerilimi, #AkademikAraştırma, #KüreselGündem, #İfadeÖzgürlüğü, #VeriŞeffaflığı, #Politika #DoğuTürkistan #EastTurkestan #Uyghur