Geri Gönderme Merkezi’nde tutulan Özbekistan uyruklu Otabek Karimov’un 4 çocuğu, babalarının serbest bırakılması için video mesaj yayınladı. Anayasa Mahkemesi’nin sınır dışı işlemini durduran tedbir kararına rağmen Karimov’un idari gözetim altında tutulması, uluslararası hukukta “keyfi alıkoyma” ve “aile birliği ihlali” tartışmalarını beraberinde getirdi.
Türkiye’de yaşayan Özbekistan uyruklu Otabek Karimov, ciddi bir sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya. Şu anda Geri Gönderme Merkezi’nde (GGM) idari gözetim altında tutulan Karimov’un ailesi, onun Özbekistan’a iade edilmesi durumunda hayati tehlikesinin bulunduğunu, işkence ve uzun süreli hapis cezasıyla karşılaşacağını belirterek yetkililere seslendi.
Çocuklardan Yetkililere Yardım Çağrısı
Babalarının serbest bırakılması ve aile birliğinin yeniden sağlanması için bir video mesaj yayınlayan Karimov’un 4 küçük çocuğu, çaresizlik içinde yetkililerden yardım istedi. Görselde yer alan (“🔴 Sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya olan Özbekistan uyruklu Otabek Karimov’un 4 çocuğu,….heic”) çocukların çağrısı kamuoyunda büyük yankı uyandırırken, yaşanan süreç hukuki boyutlarıyla da dikkat çekiyor.
Hukuki Kararlara Rağmen Gözetim Sürüyor
Edinilen bilgilere göre, Otabek Karimov hakkında daha önce yürütülen soruşturmada Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK) verildi. Bunun yanı sıra, en üst yargı organı olan Anayasa Mahkemesi (AYM) de Karimov’un sınır dışı işlemini durduran kritik bir tedbir kararı aldı. Ancak ailesi ve avukatları, sınır dışı işlemi hukuken durdurulmuş olmasına rağmen Karimov’un halen Geri Gönderme Merkezi’nde tutulmaya devam ettiğini belirterek bu duruma tepki gösteriyor.
Uluslararası Hukuk Ne Diyor? “Derhal Serbest Bırakılmalı”
Hukukçular ve insan hakları savunucuları, AYM’nin sınır dışı işlemini durdurma kararına rağmen idari gözetimin sürdürülmesinin uluslararası mülteci hukuku ve insan hakları normlarıyla doğrudan çeliştiğini vurguluyor. Olayın uluslararası hukuk boyutundaki karşılığı ise şu temel maddelere dayanıyor:
- Mutlak Geri Gönderme Yasağı (Non-Refoulement): Türkiye’nin de taraf olduğu 1951 Cenevre Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 3. maddesi uyarınca; bir kişinin gönderileceği ülkede işkence, kötü muamele veya hayati tehlike riski bulunuyorsa, o kişi kesinlikle sınır dışı edilemez. AYM’nin tedbir kararı da bu mutlak riski hukuken tanımış durumdadır.
- “Keyfi Alıkoyma” İhlali: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarına göre, idari gözetim bir ceza değil, yalnızca sınır dışı işleminin güvenle yapılabilmesi için geçici bir araçtır. AYM kararı gereği Karimov’un sınır dışı edilmesi hukuken imkansız hale geldiği için, kişinin halen GGM’de tutulması uluslararası hukukta “hukuka aykırı alıkoyma” olarak değerlendirilmektedir. Sınır dışı edilemeyen bir yabancı hürriyetinden yoksun bırakılamaz; derhal serbest bırakılması gerekir.
- Çocuğun Yüksek Yararı ve Aile Birliği: BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 3. maddesi, çocukları ilgilendirilen her kararda “çocuğun yüksek yararının” gözetilmesini zorunlu kılar. Hukuki dayanağı kalmayan bu idari gözetim, çocukları babasız bırakarak aile bütünlüğünü parçalamakta ve çocuk haklarını açıkça ihlal etmektedir.
“Hukukun Üstünlüğü Gereği Karara Uyulmalı”
Karimov’un ailesi ve savunucuları; hem ulusal mevzuat hem de Türkiye’nin uluslararası arenada imza attığı insan hakları taahhütleri gereğince, Anayasa Mahkemesi’nin kararına derhal uyulmasını talep ediyor. Sınır dışı edilme ihtimali hukuken ortadan kalkan babanın serbest bırakılması ve çocukların feryadının duyulması için yetkililere yönelik çağrılar artarak devam ediyor.
EDİTÖRÜN NOTU:
Doğu Türkistan Haberleri ve bölgedeki insan hakları mücadelesini yakından takip eden ajansımız, Geri Gönderme Merkezi’nde yaşanan kritik bir hukuk ihlalini gündeme taşıyor. Hakkında net bir AYM tedbir kararı bulunmasına rağmen idari gözetimi sonlandırılmayan Otabek Karimov, ailesinden kopartılarak Geri Gönderme Merkezi’nde tutulmaya devam ediyor. Dört küçük çocuğun babaları için yayınladığı yardım çığlığı, Türkiye’deki mülteci hakları ihlali ve hukuki süreçlerin işleyişi konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Uluslararası mülteci hukukunun en temel direği olan geri gönderme yasağı uyarınca, sınır dışı edilmesi durumunda işkence riski bulunan bir kişinin alıkonulması açık bir idari gözetim ihlali teşkil etmektedir. Hukuken uygulanması imkansız bir sınır dışı kararı gerekçe gösterilerek bir insanın hürriyetinden yoksun bırakılması, uluslararası arenada keyfi alıkoyma olarak tanımlanmaktadır. Bu mağduriyetin odağındaki Özbek mülteci aile, çocukların psikolojik olarak daha fazla yıpranmaması için aile birliği hakkı kapsamında adaletin yerini bulmasını bekliyor. Evrensel beyannameleri yakından ilgilendiren bu insan hakkı ihlali ve insan hakları haberleri için hukuki sürecin takipçisi olmaya devam edeceğiz.

Doğu Türkistan Haberleri – Son Dakika – Uygur Haber Ajansı Doğu Türkistan Haberleri ve Çin haberleri; toplama kampları, istihbarat savaşları, İnterpol suiistimalleri, sınır ötesi Uygur avı ve küresel PSC tehdidi analizleri.