Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı Doğu Türkistan Haberleri, Türkistan İslam Partisi, Doğu Türkistan STK'lar Birliği, Dünya Uygur Kurultayı, Doğu Türkistan Alimleri Ulemaları Birliği,Doğu Türkistan Maarif Derneği, Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti, East Turkestan News, Turkestan Islamic Party, East Turkestan NGOs Union, World Uyghur Congress, East Turkestan Scholars Ulema Union,East Turkestan Education Association, East Turkestan Government in Exile
İlgili Makaleler
Çin’in Doğu Türkistan’daki sistematik baskı politikaları can almaya devam ediyor. Gulca şehrindeki Bayköl Kadın Hapishanesi’nde bir hafta içinde üç Uygur Türkü kadının cesedinin çıkarıldığı bildirildi. 10 bin kadının tutulduğu merkezdeki ölümler, bölgedeki insan hakları ihlallerini yeniden dünya gündemine taşıdı.
Bayköl Hapishanesi’nde Bir Haftada Üç Ölüm
Özgür Asya Radyosu’nun (RFA) yerel kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, Doğu Türkistan’ın Gulca şehrinde bulunan Bayköl Kadın Hapishanesi’nde geçtiğimiz hafta içerisinde üç Uygur Türkü kadın hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenlerin cenazelerinin hapishaneden çıkarılması, içerideki yaşam koşulları ve uygulanan muamele hakkındaki endişeleri artırdı.
75 Yaşındaki Yaşlı Kadın da Hayatını Kaybedenler Arasında
Vefat eden kadınların ölüm nedenleri hakkında Çinli yetkililer tarafından henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak sızan bilgiler, hayatını kaybedenlerden birinin 75 yaşında yaşlı bir Uygur ana olduğunu ortaya koydu. İlerlemiş yaşına rağmen hapishane koşullarında tutulan yaşlı kadının ölümü, toplama kampları ve hapishanelerdeki tıbbi ihmal ve kötü muamele iddialarını güçlendiriyor.
10 Bin Kadın Aynı Hapishanede Tutuluyor
Doğu Türkistan genelinde kurulan kitlesel gözaltı kampı ve hapishane ağının bir parçası olan Bayköl Kadın Hapishanesi ile ilgili çarpıcı rakamlar paylaşıldı. Elde edilen son verilere göre:
- Sadece bu hapishanede yaklaşık 10 bin Uygur Türkü kadın tutuluyor.
- Kadınların büyük bir çoğunluğu dini inançları, kültürel faaliyetleri veya yurt dışındaki akrabalarıyla iletişim kurmaları gibi gerekçelerle alıkonuluyor.
- Hapishane kapasitesinin üzerinde doluluk oranı ve zorlu yaşam koşullarıyla biliniyor.
“Doğu Türkistan’daki toplama kampları ve hapishaneler, sadece birer tutukevi değil; kimliğin yok edilmeye çalışıldığı sistematik baskı merkezleri haline gelmiş durumda.”
Çin’in Doğu Türkistan Politikası ve Uluslararası Tepkiler
Çin yönetimi, bölgedeki bu merkezleri “mesleki eğitim merkezi” olarak adlandırsa da, uluslararası insan hakları örgütleri ve Birleşmiş Milletler raporları, bu yapıların birer soykırım mekanizması olduğunu savunuyor. Gulca’dan gelen son haberler, bölgedeki şeffaflık eksikliğinin ve yargısız infazların ulaştığı boyutu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Bayköl’deki Durum Neden Kritik?
Bölgedeki yerel kaynaklar, Bayköl Kadın Hapishanesi’nin kapasitesinin üzerinde mahkum barındırdığını ve özellikle kış aylarında yetersiz beslenme ile ısınma sorunlarının ölümleri tetiklediğini ifade ediyor. Çin’in “mesleki eğitim” iddiasına karşılık, 75 yaşındaki bir kadının hapishanede bulunması, Pekin yönetiminin savunmalarını uluslararası kamuoyu nezdinde bir kez daha boşa çıkarıyor.
10 Bin Kadın Tutuklu: BM ve Uluslararası Hukuk Ne Diyor?
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin 2022’de yayınladığı ve etkileri hâlâ süren raporunda, Doğu Türkistan’daki durumun “insanlığa karşı suç teşkil edebileceği” açıkça belirtilmişti. Bayköl Kadın Hapishanesi’nde tutulan 10 bin kadın, bölgedeki “yüksek güvenlikli” tesislerin ulaştığı devasa kapasiteyi kanıtlıyor.
Uluslararası hukuk normlarına göre, sivil bir nüfusa karşı yaygın veya sistematik bir saldırının parçası olarak işlenen “hapsetme”, “işkence” ve “zulüm” eylemleri doğrudan insanlığa karşı suç kapsamına girmektedir.
Amnesty International: “İnsanlığa Karşı Suçlar Kanıtlanıyor”
Amnesty International (Uluslararası Af Örgütü), 2021 yılından bu yana güncellediği “Like We Were Enemies in a War” (Sanki Savaşta Birer Düşmanmışız Gibi) raporunda, Çin’in bölgedeki faaliyetlerini şu başlıklarla tanımlıyor:
- Sistematik İşkence: Tutukevlerinde fiziksel ve psikolojik şiddetin rutin hale gelmesi.
- Kitlesel Hapsetme: Gulca’daki Bayköl örneğinde olduğu gibi, devasa kapasiteli hapishanelerin kadın, yaşlı ve çocuk ayırt etmeksizin doldurulması.
- Kültürel Silme: Dini inançların ve anadilin yasaklanarak “yeniden eğitim” adı altında ideolojik baskı uygulanması.
Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ
#DoğuTürkistan #EastTurkistan #UyghurGenocide #Gulca #Bayköl #HumanRights #ChinaFocus #UygurTürkleri #StopGenocide #BreakingNews #Amnesty #HumanRightsWatch #SaveUyghurs #Uygur #ZulmeSessizKalma #Gündem #SonDakika
