Doğu Türkistan Haberleri | Uygur Türkleri | Doğu Türkistan Bülteni Doğu Türkistan Haberleri, Analiz ve Güncel Gelişmeler
İlgili Makaleler
Türkiye gündemi, Ankara Akyurt Geri Gönderme Merkezi’nde tutulan Özbek alim Musa Salih (Fazliddin Parpiyev) hakkındaki sınır dışı kararıyla sarsılıyor. İnsan hakları savunucuları, Salih’in Özbekistan’a iade edilmesinin uluslararası hukukun çiğnenmesi ve açık bir yaşam hakkı ihlali anlamına geleceği konusunda uyarıyor.
Gıyabi Tutuklama Kararının Arkasındaki Suçlamalar
Musa Salih hakkında, 4 Mart 2025 tarihinde Özbekistan’daki Taşkent Şehri Uchtepa İlçe Mahkemesi tarafından gıyabi tutuklama kararı verilmişti. Kararın dayanağı ise Özbekistan Ceza Kanunu’nun tartışmalı 244-1. maddesi (dini ekstremizm ve radikalizm). Ancak bu suçlamaların, Salih’in YouTube üzerinden yaptığı barışçıl dini eğitim içerikleri ve ifade özgürlüğü kapsamındaki faaliyetleri nedeniyle yöneltildiği belirtiliyor.
Geçmişteki Acı Örnek: Alisher Tursunov Vakası
Hak savunucuları, iade kararının neden durdurulması gerektiğini geçmişteki somut bir örnekle açıklıyor: Benzer suçlamalarla Özbekistan’a iade edilen Alisher Tursunov, iade sonrası ağır işkence ve kötü muameleye maruz kalmış, bu durum uluslararası raporlara yansımıştı. Musa Salih’in de benzer bir kadere terk edilmesinden, haksız siyasi suçlamalarla hapis yatmasından ve hatta yaşamını yitirmesinden endişe ediliyor.
“Güçlü Devletler Hukuku İşletir”
MAZLUMDER tarafından yapılan sert açıklamada, sığınmacıların can güvenliği riskine rağmen iade edilmesinin “zayıf devletlerin veya insan canını küçük menfaatlerden değersiz gören yapıların pratiği” olduğu vurgulandı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Güçlü devletler, askeri caydırıcılıktan ziyade hukuku işleterek ve egemenlik sınırları içindeki herkesin canından emin olmasını sağlayarak bu unvanı elde ederler. Türkiye Cumhuriyeti, kendine sığınanları yüz üstü bırakmamalıdır.”
Hukuki Engel: Anayasa ve Geri Gönderme Yasağı
Haberin hukuki zeminini oluşturan en güçlü argümanlar ise hem yerel hem de uluslararası mevzuatta yer alıyor:
- Anayasa’nın 17. Maddesi: Kişinin dokunulmazlığı ve maddi-manevi varlığı.
- AİHS 3. Madde: İşkence ve kötü muamele yasağı.
- 6458 Sayılı Kanun (Madde 55): Açık bir şekilde tanımlanan “Geri Gönderme Yasağı”.
Bu maddeler uyarınca, işkence riski bulunan bir kişiyi iade etmek Türkiye’nin uluslararası yükümlülüklerinin doğrudan ihlali anlamına geliyor.
Türkiye’ye Çağrı: Hukuka Uygun Hareket Edin
MAZLUMDER ve sivil toplum kuruluşları, Türkiye Cumhuriyeti devletine üç ana başlıkta çağrıda bulunuyor:
- Uluslararası hukuka ve iç hukuka tam uyum sağlanması.
- Kısa vadeli siyasi çıkarlar uğruna insan hayatının riske atılmaması.
- Musa Salih’in (Fazliddin Parpiyev) iade kararının derhal durdurulması.
Editörün Notu ve Hukuki Hatırlatma
Kamuoyunda büyük yankı uyandıran Musa Salih iade kararı, sadece bir bireyin kaderini değil, Türkiye’nin sığınmacı hukukuna yaklaşımını da yansıtmaktadır. Özbek alim Fazliddin Parpiyev hakkında yürütülen bu süreçte, MAZLUMDER basın açıklaması ile dile getirilen endişeler, uluslararası insan hakları örgütlerinin Özbekistan işkence raporları ile de örtüşmektedir.
Hâlen Akyurt Geri Gönderme Merkezi bünyesinde tutulan Salih’in durumu, temel siyasi sığınmacı hakları kapsamında değerlendirilmelidir. Hukukçular, Türkiye’nin imzacısı olduğu sözleşmeleri hatırlatarak, 6458 sayılı kanun 55. madde hükümlerinin açık olduğunu belirtmektedir. Bu noktada en kritik soru şudur: İşkence riski olan bir bölgeye gönderilmeyi engelleyen geri gönderme yasağı nedir ve bu vakada tam olarak uygulanacak mıdır? İnsan hakları savunucuları, hukukun üstünlüğü ilkesi gereği bu iade sürecinin derhal durdurulması gerektiğini vurgulamaktadır.
Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ
#MusaSalih #FazliddinParpiyev #MusaSaliheÖzgürlük #İadeyiDurdurun #ÖzbekAlim #Mazlumder #İnsanHakları #GeriGöndermeYasağı #AkyurtGGM #AdaletBekliyoruz #HukukDevleti #İşkenceyeHayır #SığınmacıHakları #Özbekistan #Türkiye #UluslararasıHukuk #AİHM #Anayasa17 #YaşamHakkı #DiniÖzgürlük #Haksızİade #SiyasiBaskı #İnsanHaklarıSavunucuları #Haber #Sondakika #MülteciHakları #Adalet #Hukuk #MusaSalihYalnızDeğildir #StopExtradition
#UzbekistanNews #Taşkent #ÖzbekistanGündemi #OrtaAsyaHaber #MusaSalihVakası #HaberAnaliz #Gazetecilik #SıcakGelişme #İnsanHaklarıHaberleri #ÖzbekistanSiyaseti #DiniHukuk #HukukiSüreç #BölgeselHaber #TaşkentMahkemeleri #SınırDışıHaberleri #HaberBülteni #ÖzgürBasın #AdliHaber #ÖzbekistanDosyası #UluslararasıGündem #SivilToplum #HukukGündemi #YargıHaberleri #ÖzbekistanHukuku #HaberYorum #SiyasiAnaliz #GüncelDosya #HukukiMücadele #MedyaGündemi #GlobalHaber
