ŞAM (ÖZEL HABER) – Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara’nın güvenlik bürokrasisindeki son tepe atamalarının yankıları sürerken, yeni Suriye Ulusal Ordusu’nun derinliklerinde dünya askeri tarihine geçecek nitelikte bir “paralel entegrasyon” modeli işletiliyor. 18 Ocak 2026 askeri entegrasyon anlaşmasının ardından, geçmişte birbirlerini radikal düşman ve terörist olarak gören seküler Kürt aktörler (SDG) ile Türkistan İslam Partisi içindeki Uygur Türkleri, Şam Genelkurmayı’nın çatısı altında bugüne kadar iki büyük askeri görevi ortaklaşa icra etti. İşte sahadaki güç dengelerini, gizli protokolleri ve habere konu olan o iki tarihi ortak görevin tüm detayları:

Savaş Tarihinde Bir İlk – İki Kritik Ortak Görev

Geçmişte İdlib ve Halep cephelerinde birbirlerine karşı acımasızca savaşan iki zıt kutup, resmi devlet ordusunun disiplini ve Şam’daki Müşterek Harekat Merkezi’nin emirleri doğrultusunda şu iki kritik operasyonda ortak hareket etti:

GÖREV I: Fırat’ın Batısı Güvenlik ve Sınır Hattı Tahkimi Operasyonu

• Tarih: Mart – Nisan 2026

• Askeri Görev Tanımı: Halep-Haseke lojistik ikmal hatlarının güvenliğinin sağlanması, bölgedeki sızma koridorlarının kapatılması ve kaçakçılık faaliyetlerinin engellenmesi.

• Saha Koordinasyon Biçimi: Yeni Suriye ordusu bünyesinde 60. Tümen Komutan Yardımcısı olarak göreve başlayan SDG’li Çiya Kobani, kendi kontrolündeki doğu hatlarında sınır tahkim görevi yürüttü. Aynı dönemde, kendisini feshederek resmi ordunun “Tümen 88” (88. Tümen) adını alan Uygur Türkleri ise lojistik hatların batı koridorunu korumakla görevlendirildi. İki grup, Şam genelkurmayının tek bir emir-komuta zinciri altında bölgesel geçiş hatlarını birbirini tamamlayan paralel sektörler halinde koruyarak müşterek bir defans hattı oluşturdu.

GÖREV II: Harab Cir Saldırısı Sonrası Ortak Sınır Alarmı

• Tarih: Nisan 2026 Sonu

• Askeri Görev Tanımı: Irak sınırına yakın konumda bulunan ve geçmişte ABD ordusunun konuşlandığı Harab Cir askeri üssüne Şii milisler tarafından düzenlenen füzeli saldırı sonrası Suriye sınırlarında çok uluslu bir savunma çemberinin kurulması.

• Saha Koordinasyon Biçimi: Saldırının ardından Suriye adına resmi devlet kınamasını SDG kökenli Savunma Bakan Yardımcısı Sipan Hemo yaptı. Bu kriz anında, Suriye Genelkurmayı bölgede en üst düzey alarm seviyesine geçti. Sınır hatlarındaki ileri karakolları tutan SDG’li sınır birlikleri ile Halep-Haseke ikmal hatlarında konuşlu 88. Tümen’e bağlı Uygur Türkleri, Şam’daki Müşterek Harekat Merkezi’nin talimatıyla aynı anda teyakkuza geçerek ortak bir sınır savunma/tahkim nöbeti görevini paylaştı.

Kelimeler ve Akideler Savaşı: Uygur Türklerinin “Şeriat” Söyleminden Laik Meclise Uzanan Yolu

Suriye Savaşı’nın sürdüğü 15 yıllık dönemde; Esed, Rusya, İran ve Lübnan Hizbullahı ile aynı safta savaşan SDG ordusu, yüz binlerce Suriyeli Sünni Müslümanı katletmişti. Tutukladığı sivil halka ve savaşçılara zorla “Beşşar Esed için ilah” dedirtmiş, insanları diri diri toprağa gömmüş, namaz ve Kur’an ile alay ederek açıkça demokrasi adına savaştığını ortaya koymuştu. Diğer taraftan, Türkistan İslam Partisi çatısı altında savaşan Uygur Türkleri ise Allah’ın dini İslam için savaştıklarını iddia etmiş; iktidara geldiklerinde ülkeyi şeriat ile yöneteceklerini ve Allah’ın hükmünün hakim olacağı bir devlet kuracaklarını öne sürerek Uygur Türklerini bu söylemle kendi çatıları altında toplamışlardı.

Suriye’de gelinen son noktada ise laik ve demokratik bir Suriye Cumhuriyeti devleti kurulmuş, yönetim biçimi olarak demokrasi seçilmiştir. İslam dini ve şeriat reddedilerek kanun koyma yetkisi Allah Azze ve Celle’den alınmış ve kurulan Suriye Meclisindeki 210 milletvekiline verilmiştir. Uygur Türkleri de kanun koyma, yasa çıkarma, helal ve haram belirleme hakkını bu meclisteki 210 vekile teslim etmiştir. Buna “ilah” diyoruz; çünkü İslam dininde kanun koyma, emir, yasak, helal ve haram belirleme yetkisi yalnızca ilahlara aittir. Türkistan İslam Partisi, böylece açıkça ikrar etmese de demokrasi dinine girmeyi seçmiş, İslam dinini reddederek kendi istek ve arzusuyla, hiçbir zorlama (ikrah) olmadan İslam’dan çıkmayı kabul edip mürtetlik makamına ulaşmıştır. İslam dininden çıkıp başka bir dine giren kişi “mürtet” olarak anılmaktadır. Elbette bu, onların kendi özgür iradeleriyle yaptıkları bir seçimdir.

Uygur Türkleri SDG’ye mi Bağlı?

Bu tarihi görevlerin ardından kamuoyunda oluşan en büyük soru işareti; “Suriye ordusu içindeki Uygur Türkleri, SDG’li bu komutanlara bağlı olarak mı hareket ediyor?” sorusu oldu. Askeri kaynaklar bu durumu reddediyor.

Şam yönetimi, ordunun bu iki patlayıcı ve zıt gücünü bir ast-üst ilişkisine sokmayacak kadar temkinli bir askeri strateji izliyor. İki yapı arasında doğrudan bir hiyerarşi bulunmuyor. Bunun yerine uygulanan sistemin adı: Paralel Komuta Yapısı.

• Bölgesel ve Sektörel Ayrım: SDG kadrolarından Sipan Hemo, “Doğu Bölgesi” Savunma Bakan Yardımcısı olarak Fırat’ın doğusu ve Haseke hattını koordine ediyor. Uygur Türkleri (Tümen 88) ise ağırlıklı olarak İdlib, batı Halep ve Lazkiye kırsalında konuşlu. Emirleri doğrudan Şam’daki genelkurmaydan ve eski muhalif generallerden alıyorlar.

• Komuta İstisnası: Çiya Kobani’nin 60. Tümen Komutan Yardımcısı olması, tümen içindeki Uygur savaşçılara doğrudan emir verebildiği anlamına gelmiyor. Uygur savaşçılar ideolojik olarak seküler bir Kürt komutanın emri altında değil. Saha ilişkileri yan yana karışık mangalar halinde yürütülmüyor; ilişkiler sadece “Sektör Paylaşımı ve Müşterek Koordinasyon” seviyesinde tutuluyor. SDG ve Uygur Savaşçılar Ortak Hareket ederek aynı görevi görevi icra ediyorlar. İlerleyen günlerde Ortak Operasyon yapmanın alt yapısını uyum içinde oluşturuyorlar.

• Aynı Emir Komuta Zinciri : SDG ve Uygur Savaşçıları aynı emir komuta zincirine bağlı görev yapıyorlar. Aynı Orduya bağlılar ve aynı yerden maaş alıyorlar. İki Tarafta Demokratik Laik Suriye Cumhuriyeti Askeri Ordusunda yer alıyorlar.

Şam Güvenlik Bürokrasisinde Çekirdek Kadro Tahkimi

Sahada bu hassas askeri operasyonlar sürerken, Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara yayımladığı son 19 Temmuz 2026 tarihli güvenlik kararnamesiyle iç güvenlik kalelerini tamamen kendi öz kadrosuyla sağlama aldı. Siyasi mekanizmalarda, parlamentoda ve istihbaratın tepe yönetiminde SDG’ye veya dış unsurlara yer verilmedi:

• Enes Hattab (Mühendis): İçişleri Bakanlığı görevinin yanı sıra Ulusal Güvenlik Ofisi Müdürü yapıldı (İç güvenliğin tek hakimi).

• Hüseyin Selame: Genel İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı’ndan alınarak Ulusal Güvenlik Ofisi Müdür Yardımcılığı’na çekildi.

• Abdulkadir Tahan (Tümgeneral): İçişleri Bakan Yardımcılığı’ndan, istihbaratın tepe noktası olan Genel İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı koltuğuna atandı.

• Melhem Şentut: Doğrudan İçişleri Bakanı’nın güvenlik işlerinden sorumlu yardımcısı yapıldı.

Editörün Notu ve Stratejik Analiz

Şam yönetimi, akılcı fakat bir o kadar da tehlikeli bir denge oyunu oynuyor. Siyasi karar alma mekanizmalarını ve istihbaratı kendi çekirdek kadrosunda tutarak iktidarını koruyor; ancak sahadaki askeri realite gereği, seküler Kürt komutanlar ile radikal Uygur savaşçıları aynı askeri çatı altında, birbirlerine değdirmeden paralel görevlerle yönetiyor.

Ortak icra edilen Fırat’ın Batısı ve Harab Cir görevleri, bu zoraki evliliğin Şam’ın disiplini altında şimdilik işlediğini gösterse de, alt kademelerdeki derin güvensizlik ve ideolojik uçurum yeni Suriye devletinin en büyük kırılma noktası (fay hattı) olmaya aday.

Suriye Hükümeti ile SDG Arasındaki Ateşkes ve Tam Entegrasyon Anlaşması Maddeleri

ŞAM (SANA) – Suriye Hükümeti ile SDG Arasındaki Ateşkes ve Tam Entegrasyon Anlaşması Maddeleri:

Birinci Madde: Suriye hükümet güçleri ile SDG arasında tüm cepheler ve temas noktalarında derhal ve kapsamlı bir ateşkes sağlanırken, SDG’ye bağlı tüm askeri birimlerin Fırat’ın doğusuna çekilmesi, yeniden konuşlanma için bir hazırlık adımı olarak gerçekleştirilecektir.

İkinci Madde: Deyrizor ve Rakka vilayetlerinin idari ve askeri olarak derhal ve eksiksiz bir şekilde Suriye hükümetine devredilmesi. Bu, tüm sivil kurum ve tesislerin kontrolünün alınmasını, ilgili Suriye hükümeti bakanlıklarındaki mevcut çalışanların görevlerine iade edilmesi için derhal kararname çıkarılmasını ve hükümetin iki vilayetteki SDG çalışanlarını ve savaşçılarını veya sivil yönetimi hedef almayacağına dair taahhüdünü içermektedir.

Üçüncü Madde: Haseke ilindeki tüm sivil kurumların Suriye devletine bağlı kurum ve idari yapılarla entegrasyonu sağlanacaktır.

Dördüncü Madde: Suriye hükümeti, bölgedeki tüm sınır kapıları ile petrol ve gaz sahalarını devralacak ve bu kaynakların Suriye devletine geri dönüşünü sağlamak amacıyla hükümet güçleri tarafından korunmaları temin edilecektir.

Beşinci Madde: SDG’ye bağlı tüm askeri ve güvenlik unsurlarının, gerekli güvenlik taramasından geçtikten sonra, Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlıklarının yapısı içinde bireysel olarak entegrasyonu sağlanacaktır. Bu süreçte, personele askeri rütbeleri ile mali ve lojistik hakları eksiksiz olarak verilecek, ayrıca Kürt bölgelerinin özel yapısı korunacaktır.

Altıncı Madde: SDG yönetimi, devrik rejimin kalıntı unsurlarını kendi saflarına katmamayı taahhüt edecek ve Kuzeydoğu Suriye bölgelerinde bulunan devrik rejim subaylarının listelerini teslim edecektir.

Yedinci Madde: Haseke valiliği için aday atamasını öngören bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılacak; bu adım, siyasi katılım ve yerel temsiliyetin güvence altına alınması amacı taşımaktadır.

Sekizinci Madde: Aynularab/ Kobani şehrinin ağır askeri unsurlardan arındırılması sağlanacak; şehrin sakinlerinden oluşan bir güvenlik gücü kurulacak ve yerel polis gücü, idari olarak Suriye İçişleri Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösterecektir.

 Dokuzuncu Madde: DEAŞ mahkûmları ve kamplarıyla ilgili sorumlu idari birimler ile bu tesislerin korunmasından sorumlu güçler, Suriye hükümeti ile birleştirilecek ve Suriye hükümeti, bu alanların tüm yasal ve güvenlik sorumluluğunu üstlenecektir.

Onuncu Madde: SDG yönetimi tarafından sunulan ve merkezi devlet yapısında üst düzey askeri, güvenlik ve sivil görevleri üstlenecek lider adaylarını içeren liste onaylanacak; bu adım, ulusal ortaklığın güvence altına alınmasını amaçlamaktadır.

On Birinci Madde: 2026 yılına ait 13 sayılı cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Kürt halkının kültürel ve dilsel haklarının tanınmasını, ayrıca önceki dönemlerden kalan sözleşmelerden kaynaklanan hak kayıplarının ve mülkiyet haklarının geri verilmesini öngören hak ve medeni meselelerin çözülmesini kapsamaktadır.

On İkinci Madde: SDG, egemenliği ve bölgenin istikrarını sağlamak amacıyla, tüm yabancı PKK liderlerini ve unsurlarını Suriye Arap Cumhuriyeti sınırları dışına çıkarmayı taahhüt etmektedir.

On Üçüncü Madde: Suriye devleti, DEAŞ’a karşı terörle mücadeleyi sürdürmeyi, bu çerçevede uluslararası koalisyonun aktif bir üyesi olarak ABD ile ortak koordinasyonu sağlayarak, bölgenin güvenliği ve istikrarını garanti altına almayı taahhüt etmektedir.

On Dördüncü Madde: Afrin ve Şeyh Maksud bölgelerindeki halkın güvenli ve onurlu şekilde evlerine dönmelerine ilişkin mutabakatlar sağlanması için çalışmalar yürütülecektir.

KAYNAK SURİYE RESMİ HABER AJANSI SANA ENTEGRASYON MADDELERİ İÇİN TIKLAYINIZ 

Komutana Secde Eden Komünist SDG ve Uygur Türklerini Şeriat Ve Cihad diyerek aldatan Kendini İslam nispet eden Türkistan İslam Partisi Demokratik Laik Suriye Cumhuriyeti’nde aynı orduda aynı saftalar…

Videoda SDG askerinin Secde ettiği Mazlum Abdi’nin Komutanlığında Komünist SDG’nin Suriye Ordusuna Katılımı için Suriye Resmi Haber Ajansı SANA’dan görmek için TIKLAYINIZ 

Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ

 

Kaynakça ve Ek Okuma Rehberi

Bu araştırma dosyasında yer alan değerlendirmeler; Suriye hükümetinin resmi açıklamaları, uluslararası haber ajanslarının saha haberleri, bölgesel güvenlik analizleri ve açık kaynak araştırmaları temel alınarak hazırlanmıştır.

Haberde ele alınan başlıklar; Şam-SDG entegrasyon süreci, Suriye’nin yeni güvenlik yapılanması, askeri kurumların yeniden düzenlenmesi ve bölgesel güç dengeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir.

1. Resmi Kaynaklar ve Devlet Açıklamaları

Suriye Arap Haber Ajansı (SANA) – Şam ve SDG Arasındaki Entegrasyon Anlaşması

18 Ocak 2026 tarihli ateşkes ve tam entegrasyon anlaşması

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara tarafından duyurulan anlaşmada;

• kapsamlı ateşkes,
• SDG unsurlarının devlet kurumlarına entegrasyonu,
• askeri ve idari yapıların Şam yönetimi altında yeniden düzenlenmesi,
• doğu bölgelerinde devlet otoritesinin güçlendirilmesi

başlıkları yer almaktadır.

SANA – Ceasefire and Full Integration Agreement between Syria and SDF

SANA – SDG Entegrasyon Sürecinin Uygulama Aşaması

30 Ocak 2026 tarihli kapsamlı entegrasyon açıklaması

Bu açıklamada;

• SDG’nin askeri ve idari yapısının aşamalı entegrasyonu,
• güvenlik kurumlarının yeniden yapılandırılması,
• yeni askeri yapılanmanın oluşturulması

konuları ele alınmaktadır.

SANA – Comprehensive agreement between Syrian government and SDF for full integration

Suriye Cumhurbaşkanlığı – Güvenlik Kurumlarına Yeni Atamalar

19 Temmuz 2026 tarihli güvenlik yapılanması kararları

Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara’nın yayımladığı kararlarla;

• Ulusal Güvenlik Ofisi yapılanması,
• İçişleri Bakanlığı yönetimi,
• Genel İstihbarat Teşkilatı kadroları

yeniden düzenlenmiştir.

Bu karar kapsamında Enes Hattab, Hüseyin Selame, Abdulkadir Tahan ve Melhem Şentut’un yeni görevleri açıklanmıştır.

Suriye Cumhurbaşkanlığı – Güvenlik Kurumlarına Yeni Atamalar (SANA)

2. Uluslararası Haber Kaynakları

Reuters – Suriye Hükümeti ve SDG Entegrasyon Süreci

Reuters’ın haberinde;

• Şam yönetimi ile SDG arasındaki entegrasyon anlaşması,
• SDG unsurlarının merkezi devlet yapısına dahil edilmesi,
• askeri ve idari kontrolün yeniden düzenlenmesi

aktarılmıştır.

Reuters – Syria government and Kurdish forces agree integration deal

Anadolu Ajansı – Şam-SDG Anlaşmasının Maddeleri

Anadolu Ajansı’nın analizinde;

• ateşkes süreci,
• SDG’nin Fırat’ın doğusuna çekilmesi,
• devlet kurumlarına entegrasyon planı

detaylandırılmıştır.

Anadolu Ajansı – Full terms of ceasefire and integration agreement between Syrian government and SDF

Anadolu Ajansı – Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara’nın Entegrasyon Açıklaması

Haberde;

• Suriye hükümeti ile SDG arasındaki anlaşmanın kapsamı,
• devlet egemenliğinin yeniden tesis edilmesi,
• askeri yapıların yeniden düzenlenmesi

ele alınmıştır.

Anadolu Ajansı – Syrian president announces ceasefire and full integration deal between government and SDF

Al Jazeera – Suriye ve SDG Arasında Yeni Askeri Dengeler

Al Jazeera’nın haberinde;

• Şam yönetimi ile SDG arasındaki çatışma süreci,
• entegrasyon anlaşmasının bölgesel etkileri,
• askeri kontrol değişimleri

incelenmiştir.

Al Jazeera – Syria announces ceasefire agreement with Kurd-led SDF after heavy fighting

3. ABD ve Uluslararası Diplomasi Kaynakları

SANA – ABD’nin Entegrasyon Sürecine Yaklaşımı

ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın açıklamalarında;

• ateşkesin korunması,
• entegrasyon sürecinin desteklenmesi,
• taraflar arasında güven artırıcı adımlar

vurgulanmıştır.

SANA – U.S. Envoy Barrack backs Syria–SDF integration agreement

4. Stratejik Analiz ve Ek Okuma Kaynakları

Suriye’nin Yeni Güvenlik Mimarisi

Bu dosyada kullanılan analiz çerçevesi;

• eski silahlı yapıların devlet ordusuna entegrasyonu,
• farklı ideolojik grupların aynı güvenlik sistemi içinde yönetilmesi,
• merkezi komuta zincirinin oluşturulması

başlıkları üzerinden değerlendirilmiştir.

Uygur Kökenli Savaşçıların Suriye’deki Rolü

Suriye iç savaşı boyunca Uygur kökenli silahlı unsurların varlığı;

• yabancı savaşçı hareketleri,
• kuzeybatı Suriye’deki silahlı yapılanmalar,
• bölgesel güvenlik dengeleri

bağlamında çeşitli araştırmalarda incelenmiştir.