Bangkok (Reuters/HRW) — Çin Halk Cumhuriyeti’nin Tayland Göçmenlik Merkezi’nde yıllardır tutulan 5 Uygur Türkünü Çin’e iade etme girişimlerini yeniden hızlandırdığına dair haberler uluslararası kamuoyunda endişe yarattı. Bu gelişme, geçen yılın Şubat ayında Tayland’ın 40 Uygur’u topluca Çin’e geri göndermesinin yankıları sürerken geldi.
Tayland’ın Geçmişteki Geri Gönderimi Tepki Çekmişti
27 Şubat 2025 tarihinde Tayland yönetimi, yaklaşık 10 yıl boyunca göç merkezinde tutulan en az 40 Uygur’u Çin’e göndermişti. Uluslararası insan hakları örgütleri bu kararı sert bir şekilde eleştirmiş, geri gönderilenlerin Çin’de ciddi insan hakları ihlallerine maruz kalabileceği uyarısında bulunmuştu.
Birleşmiş Milletler uzmanları, Tayland’ın bu kişileri Çin’e iade etme planlarını “insanlık dışı ve işkenceye götürme riski oluşturacak” olarak nitelendirerek uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurgulamıştı.
Yeni Gelişme: 5 Uygur Türkünün Durumu
Şimdi ise göç merkezinde hâlâ tutulan yaklaşık 5 Uygur Türkünün Çin’e iadesi konusundaki hareketlilik haber kaynakları tarafından duyuluyor. Gelişmenin detayları devlet yetkilileri tarafından henüz resmi olarak teyit edilmemiş olsa da, hak savunucuları ve diaspora temsilcileri bu durumu “son derece kritik ve tehlikeli” olarak değerlendiriyor.
Bu kişilerin uzun süredir Tayland’da tutuldukları, sınır dışı edilmeleri veya başka bir ülkeye yerleştirilmeleri için uluslararası örgütlerin müdahalesine ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.

Uluslararası Tepkiler ve İnsani Çabalara Çağrı
Olayın ardından başta Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), Amnesty International, Human Rights Watch ve Uygur diaspora kuruluşları dahil olmak üzere geniş bir çevre acil diplomatik ve insani girişim çağrısı yapıyor. Amaç, bu 5 Uygur’un Çin’e iadesini engellemek ve güvenli bir üçüncü ülkeye yerleşmelerini sağlamak olarak ifade ediliyor.
İnsan hakları savunucuları, Tayland’ın daha önce verdiği sözlere rağmen büyük bir grup Uygur’u Çin’e iade etmesinin uluslararası hukuka ve iltica ilkelerine aykırı olduğunu savunuyor. Özellikle 10 yılı aşkın süredir sığınma talebinde bulunanların statülerinin belirsiz kalması eleştirilerin merkezinde yer alıyor.
Uzun Süreli Bekleyiş ve Hukuki Boyut
2014’ten bu yana Tayland’da tutulan Uygur sayısı yüzleri bulmuş, bu kişilerin durumu uluslararası insan hakları raporlarının gündeminde olmuştu. Birçok kişi, Tayland’ın uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiğini savunuyor.
Haber merkezimize yapılan açıklamalarda, Uygur diasporası ve örgütlerinin bu yeni gelişme karşısında aktif savunuculuk ve diplomatik baskı kampanyası başlatma hazırlığında oldukları da belirtildi.

Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ
#UygurTürkleri #DoğuTürkistan #Uyghur #UyghurGenocide #Tayland #Thailand #Çin #China #UygurMülteciler #Refoulement #İnsanHakları #HumanRights #UNHCR #AmnestyInternational #HumanRightsWatch #İİT #Türkiye #Diplomasi #UluslararasıHukuk #SığınmacıHakları #StopDeportation #SaveUyghurs #ReligiousFreedom #AsylumSeekers #GöçKrizi #UygurDiasporası #FreeUyghurs
Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı Doğu Türkistan Haberleri, Türkistan İslam Partisi, Doğu Türkistan STK'lar Birliği, Dünya Uygur Kurultayı, Doğu Türkistan Alimleri Ulemaları Birliği,Doğu Türkistan Maarif Derneği, Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti, East Turkestan News, Turkestan Islamic Party, East Turkestan NGOs Union, World Uyghur Congress, East Turkestan Scholars Ulema Union,East Turkestan Education Association, East Turkestan Government in Exile