Çin hükümeti, ABD ile yapay zekâ yarışında öne geçmek için önümüzdeki 5 yılda veri merkezlerine 295 milyar dolar yatıracağını açıkladı. Ancak madalyonun diğer yüzü, bu devasa bütçenin ve kurulacak ulusal hesaplama ağının, Doğu Türkistan’daki algoritmik soykırımı ve kitle kontrol mimarisini çok daha tehlikeli bir boyuta taşıyacağını gösteriyor.
PEKİN – Yapay zekâ (AI) teknolojileri Çin ve ABD arasında yeni nesil bir silahlanma savaşına dönüşürken, Pekin yönetimi küresel dengeleri değiştirecek devasa bir kamu yatırımı hazırlığına girişti. Bloomberg tarafından paylaşılan bilgilere göre Çin hükümeti, önümüzdeki 5 yıl içinde ülke genelinde kurulacak veri merkezleri için yaklaşık 2 trilyon yuanlık (yaklaşık 295 milyar dolar) bir bütçe ayırdı. Bu dev hamlenin görünürdeki amacı ABD ile teknolojik rekabette üstünlük sağlamak olsa da, altyapının merkezinde yer alacak aktörler ve veri ağının yapısı, Doğu Türkistan’daki dijital esaretin boyutlarını katlayarak artıracağını net bir şekilde ortaya koyuyor.
Dijital Otobanların İşletmesi “Suç Ortağı” Telekom Devlerine Emanet
Pekin’in yeni planına göre, kurulacak ulusal işlem ağının ve dev veri merkezlerinin büyük bölümünü China Mobile ve China Telecom gibi devlet destekli telekomünikasyon şirketleri işletecek. Bu durum, siber gözetim uzmanları tarafından büyük bir endişeyle karşılanıyor.
Geçtiğimiz günlerde C4ADS tarafından yayımlanan “Hardwired Repression” raporu, bu şirketlerden biri olan China Telecom Xinjiang’ın Doğu Türkistan’da kurulan algoritmik hapishanenin asıl lojistik omurgası olduğunu tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermişti. Bölgedeki milyonlarca yüz tanıma kamerasından, Wi-Fi koklayıcılardan ve mobil takip cihazlarından akan verileri taşıyan, Aksu, Urumçi, Hami ve Korla’daki devasa sunucularda depolayan China Telecom, şimdi ilan edilen 295 milyar dolarlık yeni bütçeyle siber gözetim ağını ulusal ve yapay zekâ destekli bir boyuta taşıyacak.
Doğu Türkistan, Büyük Dil Modellerinin “Laboratuvarı” mı Oluyor?
Çin’in yeni stratejisinin temel hedefi, ülkenin farklı bölgelerindeki veri merkezlerini yüksek hızlı bağlantılarla birbirine entegre ederek “tek bir dev yapay zekâ işlem ağı” gibi çalıştırmak. Uzmanlar, bu yaklaşımın özellikle muazzam işlem gücü gerektiren büyük dil modellerinin ve yapay zekâ algoritmalarının eğitimi için kritik olduğunu belirtiyor.
Ancak Doğu Türkistan’daki soykırım mekanizması düşünüldüğünde bu durum korkunç bir senaryoya kapı aralıyor: Milyonlarca Uygur Türkünün biyometrik verileri, iletişim geçmişleri ve kişisel arşivleri, Entegre Ortak Operasyon Platformu (IJOP) üzerinden bu yeni nesil devasa yapay zekâ ağının beslendiği ve eğitildiği birer ham maddeye dönüştürülecek. China Telecom’un inşa edeceği dijital otobanlar, algoritmik tehdit puanlama sistemlerine adeta can suyu taşıyacak.
Huawei ve Telekom Ortaklığıyla “Yerli Çip” Seferberliği
ABD’nin uyguladığı ihracat kısıtlamaları nedeniyle Nvidia ve AMD gibi Amerikan şirketlerinin üst düzey çiplerine erişmekte zorlanan Çin yönetimi, bu 295 milyar dolarlık stratejide kritik teknolojilerin en az yüzde 80’inin yerli şirketlerden sağlanmasını hedefliyor. Bu noktada başrolü, Nvidia’ya alternatif olarak Ascend yapay zekâ çipleri geliştiren Huawei üstlenecek.
Doğu Türkistan’daki baskı ihalelerinde halihazırda yaptırım listesindeki paramiliter yapı XPCC (Bingtuan) ve askeri istihbaratın gizli adı olan “A Birimi” ile aktif sözleşmeler yürüten China Telecom Xinjiang, Huawei’in yerli yapay zekâ donanımlarıyla askeri veri ağlarını ve toplama kamplarının dijital altyapısını daha da tahkim edecek. 295 milyar dolarlık kamu desteği, bu karanlık ittifakın arkasındaki en büyük finansal rüzgâr olacak.
Küresel Yaptırımların İkiyüzlülüğü ve Siber Tehdit
China Telecom, Çin’in askeri-endüstriyel kompleksiyle olan bağları nedeniyle ABD tarafından 2021 yılında yaptırım listelerine alınmış ve New York Borsası’ndan (NYSE) çıkarılmıştı. Ancak küresel finans ve yaptırım mekanizmalarındaki devasa boşluklar, şirketin eyalet şubelerinin Doğu Türkistan’da milyarlık askeri ihaleler almasını engellemediği gibi; ana şirketin ABD topraklarında hâlâ aktif veri merkezleri işletmesine de göz yumuyor.
Doğu Türkistan Bülteni haber ajansı olarak, parıltılı yapay zekâ ve altyapı projelerinin arkasına gizlenen bu dijital zulmün mimarlarını, küresel sessizliğe karşı ifşa etmeye ve gerçekleri tüm çıplaklığıyla aktarmaya devam edeceğiz.
Doğu Türkistan Bülteni editör ekibi olarak, Pekin’in parıltılı teknoloji hamlelerinin arkasındaki karanlık yüzü deşifre etmeye devam ediyoruz. Son dönemde küresel basında geniş yer bulan cin yapay zeka yatirimi ve küresel yapay zeka altyapi yarisi, Doğu Türkistan coğrafyasında çok daha tehlikeli bir boyuta işaret ediyor. Hazırladığımız silikon soykirimi dosyasi kapsamında yaptığımız incelemeler, milyonlarca insanın hayatını karartan siber gozetim baskisi mekanizmasının asıl lojistik omurgasını gözler önüne seriyor.
Sızan resmi belgeler ve c4ads hardwired repression raporu, fiziksel baskının ötesinde, arka planda çalışan devasa bir dijital şebekeyi kanıtlıyor. Bölgede inşa edilen dogu turkistan veri merkezleri ve bu ağın yönetimini üstlenen china telecom xinjiang, toplanan milyonlarca biyometrik veriyi ijop kitle kontrol sistemi altyapısına bağlayan ana dijital otobanları kuruyor. Amerikan ambargolarını aşmak için devreye sokulan huawei ascend cipi gibi yerli teknolojiler ise, doğrudan uygur turkleri toplama kamplari ve paramiliter bingtuan askeri veri agi projelerini tahkim etmek için birer silah olarak kullanılıyor.
Bölgedeki sistematik asimilasyonu tüm dünyaya duyurmayı amaçlayan platformumuz, en güncel Doğu Türkistan Haberleri ve derinlemesine analizlerle, algoritmik hapishanenin arkasındaki bu teknolojik iş birliğini ifşa etmeyi sürdürecek.

Doğu Türkistan Haberleri – Son Dakika – Uygur Haber Ajansı Doğu Türkistan Haberleri ve Çin haberleri; toplama kampları, istihbarat savaşları, İnterpol suiistimalleri, sınır ötesi Uygur avı ve küresel PSC tehdidi analizleri.