Çin hükümeti tarafından ömür boyu hapis cezasına çarptırılan dünyaca ünlü Uygur antropolog ve folklor uzmanı Profesör Rahile Dawut’un kızı Akida Pulat, annesinin doğum gününde sarsıcı bir mektup yayımladı. Küresel akademik camiaya ve kamuoyuna seslenen Pulat, “Hikayeni tekrar tekrar anlatıyorum, çünkü sen hâlâ hapistesin ve sessizlik adaletsizliği büyütüyor” dedi.
Bir Telefon Görüşmesiyle Başlayan 8 Yıllık Belirsizlik
Sincan Üniversitesi’nde yürüttüğü akademik çalışmalarla Uygur halk kültürü, etnografyası ve sözlü geleneğini dünya literatürüne kazandıran Profesör Rahile Dawut, 12 Aralık 2017 tarihinde aniden ortadan kayboldu. Çin otoriteleri tarafından gözaltına alınan Dawut’tan yıllarca haber alınamadı. 2023 yılına gelindiğinde ise dünyaca ünlü profesörün, sözde “devlet güvenliğini tehlikeye atmak” suçlamasıyla gizli bir yargılama neticesinde ömür boyu hapis cezasına çarptırıldığı ortaya çıktı.
Annesinin kaybolduğu ilk günleri anlatan Akida Pulat, mektubunda o dönemi şu sözlerle aktarıyor:
“Seni kaybetme hikayem, 12 Aralık 2017’de, aniden beni aramayı ve aramalarıma cevap vermeyi bıraktığın gün başladı. Cevap vermeni umarak tekrar tekrar aradım. Sonra bekledim. Günler haftalara, haftalar aylara döndü. O günden beri seninle iletişimim koptu. 2023’te ömür boyu hapis cezasına çarptırıldığını öğrendim. Hiçbir kız çocuğu annesi hakkında bunu öğrenmek zorunda kalmamalı.”
Küresel Akademiden Hapishane Duvarlarına: Profesör Rahile Dawut Kimdir?
Rahile Dawut, sadece Doğu Türkistan’da değil, dünya çapında saygı gören bir bilim insanı olarak tanınıyor. Çin Kültür Bakanlığı’ndan ödüller alan, Sincan Üniversitesi bünyesinde Folklor Enstitüsü’nü kuran Dawut, uluslararası alanda şu saygın kurumlarda misafir akademisyen olarak görev yaptı:
- Pennsylvania Üniversitesi
- Indiana Üniversitesi
- Washington Üniversitesi
- Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley (UC Berkeley)
Akida Pulat, annesinin sadece bir akademisyen değil, aynı zamanda öğrencilerine evini açan, meslektaşlarına ve akrabalarına kol kanat geren bir “hayat ışığı” olduğunu vurguluyor: “Hayatını başkalarına yardım etmeye, kültürü korumaya, öğrencileri desteklemeye… adanmış bir kadın, doğum gününde hapishane duvarları ve sessizlikle değil, ailesi ve sevgisiyle çevrili olmalıdır.”
Çin’in Uygur Toplama Kampları: İşkence, Tecavüz ve Organ Ticareti İddiaları
Profesör Rahile Dawut’un maruz kaldığı muamele, münferit bir olay olmanın ötesinde, Çin hükümetinin 2017 yılından bu yana Uygur Türklerine ve diğer Müslüman topluluklara karşı yürüttüğü kitlesel asimilasyon ve gözaltı kampanyasının bir parçasıdır.
Pekin yönetiminin “mesleki eğitim merkezi” olarak adlandırdığı, ancak uluslararası kamuoyunda “Uygur Toplama Kampları” olarak bilinen bu tesislerde milyonlarca Uygur Türkünün alıkonulduğu belirtiliyor. Eski tutukluların tanıklıkları, insan hakları örgütlerinin raporları ve Birleşmiş Milletler (BM) incelemelerine yansıyan kamplardaki sistematik ihlaller şunlardır:
- Sistematik İşkence ve Beyin Yıkama: Kamplarda tutulan kişilere yönelik ağır fiziksel şiddet, hücre cezaları, uykusuz bırakma ve komünist ideolojiyi dayatan siyasi beyin yıkama faaliyetleri uygulanıyor.
- Cinsel Şiddet ve Tecavüz: Kamptan kurtulmayı başaran kadın tanıklar, toplama kamplarında sistematik tecavüze, cinsel istismara ve zorunlu kısırlaştırma ameliyatlarına maruz kaldıklarını uluslararası mahkemelerde ve ajanslarda beyan etmiştir.
- Zorunlu Organ Toplama ve Ticareti: Çin’deki cezaevleri ve kamplarda tutulan mahkumların, rızaları dışında tıbbi testlere tabi tutulduğu ve başta Uygur Türkleri olmak üzere inanç gruplarından “zorunlu organ toplama” yoluyla organ ticareti yapıldığı iddiaları BM uzmanları ve bağımsız araştırma komisyonları (China Tribunal) tarafından raporlanmıştır.
- Kültürel Soykırım: Uygur Türklerinin dini ibadetleri, dilleri ve kültürel aidiyetleri tamamen yasaklanarak kimlikleri silinmeye çalışılıyor. Hedef alınanlar arasında profesörler, yazarlar, şairler ve sanatçılar gibi çok sayıda Uygur aydını bulunuyor.
Çin yönetiminin Doğu Türkistan’da yürüttüğü baskı politikaları kapsamında tutuklanan Uygur akademisyen Rahile Dawut için kızı Akida Pulat tarafından yazılan mektup, dünya kamuoyunda yeniden büyük yankı uyandırdı. Uygur Türkleri üzerinde artan Çin insan hakları ihlalleri, özellikle Uygur akademisyenler ve kültür insanlarını hedef alan uygulamalar nedeniyle uluslararası çevrelerde tepki toplamaya devam ediyor. Çin toplama kampları ve zorla kaybetme iddialarıyla gündeme gelen süreçte, Uygur anneleri ve ailelerinin yaşadığı dram dikkat çekiyor. Uygur kültürü üzerine önemli çalışmalarıyla tanınan Rahile Dawut’un yaşadıkları, Doğu Türkistan’daki insan hakları krizinin sembollerinden biri olarak görülürken, Uygur hakları savunucuları dünyanın sessiz kalmaması çağrısında bulunuyor.

Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ
#RahileDawut #AkidaPulat #Uygur #DoğuTürkistan #Uyghur #HumanRights #FreeUyghurs #China #UygurTürkleri #EastTurkistan #UyghurGenocide #HumanRightsWatch #UygurKültürü #Sincan #FreedomForUyghurs #StopUyghurGenocide #UyghurRights #ChinaCamps #UygurAnneleri #Türkistan #Humanity #UyghurScholar #ReligiousFreedom #UygurDiasporası #JusticeForUyghurs #SaveUyghurs #UygurAkademisyen #WorldHumanRights #UygurKadınları #UyghurVoice
Doğu Türkistan Haberleri | Uygur Türkleri | Doğu Türkistan Bülteni Doğu Türkistan Haberleri, Analiz ve Güncel Gelişmeler