Doğu Türkistan’da Yeni Casusluk Dalgası: Uygurca Konuşan Han Çinlisi Ajanlar Sosyal Medyada İfşa Oldu!

Çin yönetiminin Doğu Türkistan’daki asimilasyon ve gözetim politikaları akılalmaz bir boyuta ulaştı. Bölgede Uygur edebiyatı yakılıp, yeni neslin kendi ana dilinde eğitim alması engellenirken; Çin Komünist Partisi (ÇKP) kontrolündeki devlet güvenlik mekanizması, “Uygurca konuşan Han Çinlisi ajanlar” yetiştiriyor. Üstelik bu casusluk eğitimi, Çin’in popüler sosyal medya platformu Douyin (TikTok) üzerinden sızan videolarla tamamen ifşa oldu.

Sızan Videoda “Öğretmen Chen” ve İstihbarat Sınıfı Deşifre Oldu

Sosyal medyaya düşen görüntülerde, “Xinjiang’da Dil Öğrenimi Seyahati” adlı Douyin hesabını yöneten “Öğretmen Chen” kod adlı bir kadının, sınıfa topladığı onlarca Han Çinlisine özel olarak Uygurca öğrettiği görülüyor.

Görüntüler incelendiğinde sınıftakilerin sıradan turistler veya öğrenciler olmadığı, yaşları ve profilleri itibarıyla bölgeye yerleştirilecek potansiyel güvenlik görevlileri ve saha ajanları olduğu anlaşılıyor.

Video kayıtlarında Öğretmen Chen’in sınıfa şu kritik diyalogları ve kelimeleri tekrarlattığı duyuluyor:

• “Korkuluk” (Korlilik) gibi bölge terminolojisine ait kelimeler,

• “Uykum iyi değil” (Uyqum yahshi emes) ve “İşim iyi gitmiyor” (Hizmitim yahshi emes) gibi halkın nabzını tutmaya yarayacak günlük kalıplar,

• Ajanların sahada en çok kullanacağı “Aksu’ya gittim”, “Gulca’ya gittim” ifadeleri,

• Sorgulama ve sızma aşamasında kritik olan “Doğru mu yalan mı?” (Rasmu yalganmu?) sorusu.

Videonun son bölümünde ise sınıfın hep bir ağızdan, kitleleri etkilemek ve sempati kazanmak amacıyla Uygurca bir şarkıyı (Shayar Mashripi) koro halinde söylediği anlar yer alıyor.

“Akraba Ziyareti” Maskesi Altında Ev İçi Ajanlık

Pekin yönetiminin Doğu Türkistan’daki en tartışmalı uygulamalarından biri olan ve Han Çinlisi memurların Uygur ailelerin evlerine zorla yerleştirildiği “Eşleşin ve Aile Olun” programı, bu dil eğitimiyle tam bir istihbarat operasyonuna dönüştü.

Bu durumun en somut örneklerinden biri, Douyin’de paylaşımlar yapan ve Shandong Polis Koleji Soruşturma Dairesi mezunu olduğu ortaya çıkan ÇKP üyesi Fan Yingtao.

Fan Yingtao, yayınladığı bir videoda Uygurca öğrenme amacını şu sözlerle itiraf ediyor:

“Uygurca öğrenmek, özellikle evleri ziyaret ederken ve akrabaların durumunu kontrol ederken insanlarla doğrudan iletişim kurmayı kolaylaştırıyor. Biraz Uygurca konuşup konuşmamak, karşıdaki kişiye tamamen farklı bir his veriyor.”

Yapay Zekâ Çağında Çin Neden İnsan Ajanlara Yatırım Yapıyor?

Günümüzde gelişmiş yapay zekâ, anlık çeviri ve ses tanıma teknolojileri zirve yapmışken, Çin devletinin insan faktörüne ve bu “Gece Okulları”na büyük bütçeler ayırması stratejik bir amaca hizmet ediyor: Kültürel gözetim.

Uygur halkı, dijital filtreleri ve yapay zekâ takibini aşabilmek adına günlük sohbetlerinde, sosyal medyada veya müziklerde dolaylı anlatımlar ve kültürel metaforlar kullanıyor. Makinelerin yetersiz kaldığı bu noktada, sızan videolardaki gibi özel eğitimli Han ajanları devreye giriyor. “Akraba ziyareti” bahanesiyle evlerin içine kadar sızan bu kişiler, halkın cezadan kaçmak için geliştirdiği “gizli dili ve bastırılmış duyguları” çözmek üzere sahada aktif olarak dinleme yapıyor.

Gizli İşe Alımlardan “Açık Silahlandırmaya” Geçiş

Uygur dilinin Çin güvenlik servisleri tarafından bir silah olarak kullanılması yeni değil. 2016 yılında New York Times, Şanghay Devlet Güvenlik Bürosu’nun “Uygurca konuşan üniversite mezunlarını” işe aldığı gizli ilanları ifşa etmişti. O dönemde gizli tutulan bu ilanlar, günümüzde artık bir devlet sırrı olarak görülmüyor. Çin rejimi, Doğu Türkistan’daki kültürel ve istihbari işgalini artık gizleme ihtiyacı duymadan, sızan bu sınıflarla tüm dünyaya açıkça ilan ediyor.

Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ