Doğu Türkistan’da Ehliyet Sınavına Mandarin Dili Şartı: Uygurca Devre Dışı Bırakılıyor

Doğu Türkistan Bülteni Editör 19 Şubat 2026 Doğu Türkistan yorum Yap

İlgili Makaleler

Çin İşgali altındaki Doğu Türkistan’da yer alan Aksu vilayetinin bazı ilçelerinde, sürücü ehliyeti teorik sınavlarının yalnızca Mandarin Çincesi ile yapılacağı açıklandı. Karar, Uygur dilinin kamusal alandaki kullanımının daha da daraltıldığı yönündeki tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Douyin Üzerinden Duyuruldu

Çin’in TikTok versiyonu olan Douyin’de yerel polis tarafından paylaşılan açıklamaya göre, Aksu vilayetinde bazı ilçelerde ehliyet teorik sınavı için zorunlu dil Mandarin olarak belirlendi.

Polis açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“15 Şubat 2026 tarihinden itibaren, Aksu İli’nin Kucha, Xinhe, Shayar ilçeleri ve diğer bölgelerinde ehliyet teorisi sınavı Mandarin dilinde yapılacaktır. Tüm adayların teori sınavına Mandarin dilinde girmeleri zorunludur. Bu şart, sadece ilk kez ehliyet alacak adaylar için değil, sürecin önceki aşamalarını tamamlamış ve son aşama dahil olmak üzere sonraki sınavlara hazırlanan adaylar için de geçerlidir.”

Yetkililer, uygulamanın şimdilik yalnızca belirli ilçelerde geçerli olduğunu, tüm “Sincan” genelini kapsamadığını belirtti. Ancak genişletilip genişletilmeyeceğine dair resmi bir takvim açıklanmadı.

Uygurca Kamusal Hayattan Çekiliyor mu?

Çin hükümeti son yıllarda Uygur dilinin devlet kurumlarında, eğitimde ve resmi işlemlerde kullanımını ciddi biçimde sınırlandırdı. Gözlemcilere göre, Uygurca’nın kamusal alandan sistematik biçimde çıkarılması yönündeki politikalar, Mandarin’in kamusal ve özel hayatın hemen her alanında zorunlu hale getirilmesiyle paralel ilerliyor.

Ehliyet sınavlarının yalnızca Mandarin dilinde yapılması, özellikle ana dili Uygurca olan adaylar için ek bir engel oluşturabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.

Stratejik Bölge: Aksu Neden Önemli?

Tianshan Dağları’nın eteklerinde bulunan Aksu vilayeti, güney “Sincan” (Tarim Havzası) ile kuzey “Sincan” (Junggar Havzası) arasında kritik bir geçiş noktası olarak biliniyor. Özellikle Duku Otoyolu, bölgenin stratejik önemini artırıyor.

Bölge daha önce de belirli politikaların pilot uygulama alanı olarak öne çıkmıştı. 1 Ekim 2013’te camilerde Çin ulusal bayrağının göndere çekilmesi uygulaması ilk kez Aksu’da başlatılmış, daha sonra başka bölgelere yayılmıştı. Ayrıca yerel kaynaklar, Uygur kadınlarının bazı resmi Çin bayramlarında geleneksel Çin kıyafetleri giymeye zorlandığını bildirmişti.

Demografik Yapı: Çoğunluk Uygur Nüfus

2022 verilerine göre Aksu vilayetinin yaklaşık 2,73 milyonluk daimi nüfusu bulunuyor. Nüfusun:

%75,9’unu Uygurlar
%22,9’unu Han Çinliler

oluşturuyor.

Bu demografik yapı, dil politikalarının toplumsal etkisini daha görünür hale getiriyor. Mandarin zorunluluğunun genişletilmesi halinde, bölgedeki çoğunluk nüfusun günlük ve resmi yaşamda daha fazla dil bariyeriyle karşılaşabileceği değerlendiriliyor.

Politika Geçici mi, Kalıcı mı?

Yetkililer, eski uygulamaya dönülüp dönülmeyeceğine dair net bir takvim paylaşmadı. Ehliyet sürecinde olan adaylara sınavlarını “en kısa sürede tamamlamaları” yönünde yapılan çağrı ise, uygulamanın kalıcı olabileceği yorumlarına yol açtı.

Uzmanlara göre Aksu’daki bu adım, daha geniş bir bölgesel dil politikası değişiminin habercisi olabilir.

Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ

#SonDakika #Gündem #DünyaGündemi #DünyaHaberleri #Asya #ÇinHaberleri #Sincan #Aksu #DilPolitikası #Mandarin #UygurHaber #UluslararasıHaber #Jeopolitik #KüreselGelişmeler #Hakİhlali #Basın #Medya DilYasağı #Asimilasyon #KültürelAsimilasyon #KimlikMücadelesi #İnsanHaklarıİhlali #EtnikHaklar #Adalet #HakSavunuculuğu #UyghurGenocide #CulturalGenocide #FreedomOfSpeech #RightToEducation #CivilRights #StandWithUyghurs