Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı Doğu Türkistan Haberleri, Türkistan İslam Partisi, Doğu Türkistan STK'lar Birliği, Dünya Uygur Kurultayı, Doğu Türkistan Alimleri Ulemaları Birliği,Doğu Türkistan Maarif Derneği, Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti, East Turkestan News, Turkestan Islamic Party, East Turkestan NGOs Union, World Uyghur Congress, East Turkestan Scholars Ulema Union,East Turkestan Education Association, East Turkestan Government in Exile
İlgili Makaleler
Uygur Türklerine Sessiz İade: 3. Ülkeler Üzerinden Çin’e Giden Yol… Türkiye’nin Uygur Türklerine yönelik politikasıyla ilgili kamuoyunda giderek büyüyen endişeler, “3. ülkeler aracılığıyla Çin’e iade” iddialarıyla yeniden gündemde. İnsan hakları savunucuları, bu sürecin Doğu Türkistan’daki soykırım kamplarına giden sessiz bir yol olduğunu söylüyor.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Uygur Türklerine yönelik tutumu, yıllar içinde değişen ve her geçen gün daha fazla tartışma yaratan bir çizgiye oturmuş durumda. Aynı dili konuştuğunu, aynı inancı paylaştığını ve “kardeş” olarak gördüğünü söylediği Doğu Türkistanlı Uygur Türklerinin, uzun süredir 3. ülkeler üzerinden Çin’e iade edildiği iddiaları kamuoyunda derin bir vicdan sorgulamasına neden oluyor.
Uygur halkı, bu iadelerin sonucunun ne anlama geldiğini çok iyi biliyor. Çin işgali altındaki Doğu Türkistan’da kurulan ve uluslararası raporlara da yansıyan soykırım kampları, işkence, zorla çalıştırma, sistematik tecavüz ve insanlık dışı uygulamalarla anılıyor. Buna rağmen, bu akıbet biline biline yapılan iadeler, Uygur toplumunda büyük bir kırılma yaratıyor.
Uygurlar, Türkiye ile Çin arasında yapılan anlaşmaların perde arkasında, “doğrudan değil ama dolaylı” bir teslim süreci olduğunu düşünüyor. Açıkça yapılması vicdanen taşınamayacak bir sorumluluğun, 3. ülkeler aracılığıyla devredildiğine inanılıyor. Böylece “Biz teslim etmedik” denilerek sorumluluğun şeklen başkalarına bırakıldığı algısı güçleniyor.
Bu yaklaşım, tarihin acı bir sayfasını yeniden hatırlatıyor: Boraltan Köprüsü. Dün “kardeşim” denilen Azerbaycan Türklerinin Sovyetlere teslim edilmesi nasıl hafızalara kazındıysa, bugün de Uygur Türkleri benzer bir kaderle karşı karşıya olduklarını söylüyor. Aynı şiir, aynı ağıt, sadece isimler değişmiş gibi…
Uygur halkı artık sahte gözyaşları istemiyor. Sembolik şiirler, hamasi söylemler ya da geç gelen vicdan muhasebeleri yerine, yaşama hakkının savunulmasını talep ediyor. Çünkü mesele siyaset değil; mesele insan hayatı, onur ve vicdan.
Boraltan Köprüsü’nün Yankısı
Boraltan bir köprü,
Aşar geçer Aras’ı,
Yuğsan Aras suyuyla,
Çıkmaz yüzün karası.Düşman bekler karşıda,
Önüne kattı beni,
Can alınan çarşıda,
Kardeşim sattı beni.“Beni siz vursaydınız,
Şu gavurun yerine…”
Son Gelişme: Hukuki Belirsizlik ve Hayati Risk
Türkiye’den deport edilen Uygur muhacir Akhmetzhan Sadyrov, üçüncü bir ülke üzerinden Avusturya’ya gönderildi. Ancak Avusturya makamları, Sadyrov’u henüz resmen ülkeye kabul etmiş değil. Bu durum, Sadyrov’un hukuki statüsünü belirsizliğe sürüklerken, can güvenliği ve iltica hakkını ciddi biçimde tehlikeye atmış durumda.
İnsan hakları savunucuları, bu sürecin uluslararası hukukta temel bir ilke olan “non-refoulement” (geri göndermeme) ilkesine açıkça aykırı olduğunu vurguluyor. Söz konusu ilke, bir kişinin işkence, zulüm veya ölüm riski bulunan bir ülkeye doğrudan ya da dolaylı şekilde gönderilmesini kesin olarak yasaklıyor.
Akhmetzhan Sadyrov’un yaşadığı bu belirsizlik, Uygur Türklerine yönelik 3. ülkeler aracılığıyla yürütülen iade uygulamalarının sadece siyasi değil, aynı zamanda açık bir insan hakları ihlali olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Her geçen gün uzayan bu süreç, bir insanın hayatını adeta boşlukta bırakıyor; ne güvende, ne de hukuken korunmuş durumda.
Uygur halkı için bu tablo artık bir istisna değil, süregelen bir kader haline gelmiş durumda.
Zulüm baki değildir. Tarih susanları da, teslim edenleri de unutmaz.
TÜRKİYE BUNU İLK KEZ YAPMADI : Türkiye’den Çin’e Teslim Edilen Uygur Türkleri Avukatların Şahitlikleri…
Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ
#Uyghur #EastTurkistan #UyghurGenocide #HumanRights #StopGenocide #NonRefoulement #RefugeeRights #Freedom #Justice #CrimesAgainstHumanity #SaveUyghurs #BoraltanKöprüsü #Türkiye #Gündem #SonDakika #Göçİdaresi #DışişleriBakanlığı #Milliİstihbarat #MİT #İçişleriBakanlığı #DoğuTürkistan #ÇinNaziKampları #ÇinSoykırımKampları #Genocide
