İnsan Hakları İzleme Örgütü HRW’den Starmer’a Çin Uyarısı: “Pekin Güvenilir Bir Alternatif Değil”

Doğu Türkistan Bülteni Editör Önce Çin, Ticaret Savaşları yorum Yap

İlgili Makaleler

LONDRA — İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın Çin’e planlanan ziyareti öncesinde dikkat çekici bir uyarıda bulundu. Örgüt, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping yönetimi altındaki Pekin’in İngiltere’nin uzun vadeli çıkarları açısından “güvenilir bir ortak olmadığını” vurgulayarak, Starmer’a insan hakları ihlallerini gündemin merkezine alması çağrısı yaptı.

“Ticaret İnsan Haklarının Önüne Geçmemeli”

HRW, seyahat öncesinde yayımladığı açıklamada, insan hakları göz ardı edilerek ticaret ve diplomatik ilişkilerin önceliklendirilmesinin ciddi riskler barındırdığına dikkat çekti. Örgüte göre bu yaklaşım, İngiltere’yi Çin’den gelebilecek siyasi ve ekonomik baskılara karşı savunmasız bırakabilir.

Açıklamada, “Xi Jinping liderliğindeki Çin, güvenilir bir alternatif değildir” ifadesi kullanıldı.

Starmer, Pekin ve Şanghay’da Üst Düzey Temaslarda Bulunacak

BBC’nin aktardığına göre Başbakan Keir Starmer’ın 28-30 Ocak tarihleri arasında Çin’i ziyaret etmesi, bu kapsamda Pekin ve Şanghay’da Devlet Başkanı Xi Jinping ve Başbakan Li Qiang ile görüşmesi bekleniyor.

Ancak İnsan Hakları İzleme Örgütü, ziyaretin zamanlamasını “endişe verici” olarak nitelendirdi. HRW, bu seyahatin, Hong Kong mahkemesinin İngiliz vatandaşı ve medya patronu Jimmy Lai’yi “uydurma ulusal güvenlik suçlamalarıyla” mahkûm etmesinden yalnızca haftalar sonra gerçekleştiğine dikkat çekti.

Jimmy Lai Davası ve Hong Kong Endişesi

Jimmy Lai’nin müebbet hapis cezasıyla karşı karşıya olduğu belirtilirken, HRW, Lai’nin Hong Kong Temel Yasası ve 1984 Çin-İngiliz Ortak Bildirisi ile güvence altına alınan haklarını barışçıl şekilde kullandığı için yargılandığını vurguladı.

Örgüt ayrıca, Hong Kong’da “bir ülke, iki sistem” ilkesinin fiilen ortadan kaldırıldığını ve siyasi özgürlüklerin sistematik biçimde budandığını ifade etti.

Sincan ve Uygurlar: “İnsanlığa Karşı Suçlar”

HRW, Xi Jinping yönetimi altında Çin genelinde baskıların arttığını, özellikle Çin’in batısındaki Sincan bölgesinde Uygurlara yönelik ağır insan hakları ihlallerinin sürdüğünü belirtti. Örgüt, keyfi gözaltılar, kitlesel gözetim, dini ve kültürel baskılar ile ailelerin zorla ayrılmasını “insanlığa karşı suçlar” olarak tanımladı.

Birleşmiş Milletler insan hakları uzmanları da geçtiğimiz hafta, Çin’in devlet destekli işgücü transfer programlarının insanlığa karşı suç teşkil edebileceği uyarısında bulunmuştu.

Zorla Çalıştırma ve Küresel Tedarik Zinciri Riski

İnsan Hakları İzleme Örgütü, İngiltere’nin zorla çalıştırmaya dayalı küresel tedarik zincirlerinde “zayıf bir halka” olma riski taşıdığına da dikkat çekti. ABD ve Avrupa Birliği’nin aksine, İngiltere’de güçlü ithalat kontrollerinin bulunmaması; pamuk, güneş enerjisi, otomotiv ve kritik mineraller gibi sektörlerde zorla çalıştırma ile üretilen ürünlere karşı ülkeyi savunmasız bırakıyor.

“İnsan Hakları Merkezde Olmalı”

HRW, Starmer’a Çin ile yapılacak temaslarda zorla çalıştırma konusunun gündeme getirilmesi, Sincan’daki ihlallerin sona erdirilmesi için baskı kurulması, Hong Kong’daki ulusal güvenlik rejimine karşı durulması ve Jimmy Lai’nin serbest bırakılmasının talep edilmesi çağrısında bulundu.

Açıklamada ayrıca, İngiltere topraklarında yaşandığı öne sürülen uluslararası baskı ve taciz vakalarına karşı da önlem alınması gerektiği vurgulandı.

Benzer Uyarılar Diğer Ülkelere de Yapıldı

İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu çağrının son dönemde diğer liderlerin Çin ziyaretleri öncesinde yapılan benzer uyarıların devamı olduğunu belirtti. Örgüt, Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo’ya ve Kanada yönetimine de, ekonomik ilişkiler uğruna insan hakları ihlallerinin normalleştirilmemesi gerektiği yönünde uyarılarda bulunmuştu.

Çin’den Açıklama Gelmedi

Çin makamları konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Pekin yönetimi daha önce Sincan ve Hong Kong konularını “iç meseleler” olarak nitelendirerek dış müdahalelere karşı olduğunu savunmuştu.

HRW ise açıklamasını şu ifadeyle sonlandırdı:
“İnsan hakları, sağlıklı ve uzun vadeli bir Çin-İngiltere ilişkisi için vazgeçilmezdir.”

Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ

HumanRights #HRW #China #UKChinaRelations #KeirStarmer #XiJinping #Beijing #London #Uyghurs #EastTurkistan #Xinjiang #HongKong #JimmyLai #ForcedLabor #HumanRightsViolations #GlobalPolitics #InternationalRelations #ChinaHumanRights #FreedomOfSpeech #GlobalNews #Gündem #SonDakika #DoğuTürkistan #EastTurkestan