Doğu Türkistan Haberleri

Haziran, 2026

• 10 Haziran

  SİLİKON SOYKIRIM DOSYASI: Çin’in Dijital Baskı Ekosistemi 8. Bölüm: Doğu Türkistan’dan Orta Asya’ya Uzanan Dijital Koridor

  

  Doğu Türkistan (Sincan), yıllardır Pekin yönetiminin geliştirdiği en ileri yapay zekâ destekli gözetleme sistemlerinin, biyometrik veri tabanlarının ve tahminci polislik algoritmalarının ilk olarak test edildiği devasa bir “dijital otoriterlik laboratuvarı” işlevi gördü. Ancak elimizdeki güncel saha verileri ve resmi belgeler, bu laboratuvarda olgunlaştırılan karanlık ekosistemin artık yerel bir baskı aracı …
• 9 Haziran

  SİLİKON SOYKIRIM DOSYASI: Çin’in Dijital Baskı Ekosistemi 7. Bölüm: Batı Teknolojisi Bu Sisteme Nasıl Giriyor?

  

  Çin’in Doğu Türkistan’da kurduğu devasa dijital gözetim mekanizması ve bu mekanizmanın kalbi olan veri merkezleri hakkında en büyük yanılgılardan biri, uluslararası yaptırımların ve ihracat kısıtlamalarının Pekin’in Batı teknolojisine erişimini tamamen kestiği düşüncesidir. Ancak C4ADS tarafından yayımlanan “Hardwired Repression” (Donanımlı Baskı) raporu, bu algıyı yerle bir ederek çok daha karmaşık, hibrit …
• 8 Haziran

  SİLİKON SOYKIRIM DOSYASI Çin’in Dijital Baskı Ekosistemi 6.Bölüm: China Telecom Xinjiang ve Dijital Gücün Altyapısı

  

  Dijital gözetim ve kitle kontrol mimarisi incelenirken kamuoyunun dikkati genellikle kamera üreticilerine veya yapay zekâ yazılımı geliştiren start-up şirketlerine odaklanır. Oysa bu devasa algoritmik hapishanenin asıl temelini; toplanan verileri taşıyan, işleyen ve depolayan görünmez boru hatları oluşturur. C4ADS’in yayımladığı raporun en kapsamlı ve derinlemesine incelemelerinden biri, bu acımasız mekanizmanın tam …
• 7 Haziran

  SİLİKON SOYKIRIM DOSYASI Çin’in Dijital Baskı Ekosistemi 5.Bölüm: XPCC: Devlet İçinde Devlet ve Dijital Gözetim Ağının Finansörü

  

  Doğu Türkistan’daki kitlesel gözetim ve dijital esaret altyapısını incelenirken kameraların, işlemcilerin ve yapay zekâ yazılımlarının arkasındaki idari gücü ve para akışını anlamak zorunludur. C4ADS’in yayımladığı rapor, bu acımasız mekanizmanın arkasında Pekin yönetiminin bölgedeki en güçlü sömürgeci, paramiliter ve ekonomik aracı olan devasa bir yapının yer aldığını deşifre ediyor: Xinjiang Production …
• 7 Haziran

  Çin’in Doğu Türkistan’daki Dev Gözaltı Ağı: 579 Gözaltı Kampı Deşifre Oldu

  

  İngiltere merkezli dünyaca ünlü ekonomi ve siyaset gazetesi Financial Times (FT), Çin’in Doğu Türkistan’daki faaliyetlerine ışık tutan devasa bir araştırmaya imza attı. Yayımlanan özel dosyada, bölgede kurulan güvenlik mimarisinin ve baskı mekanizmalarının ulaştığı korkunç boyutlar, sarsıcı verilerle gözler önüne serildi. Araştırma, Pekin yönetiminin bölgedeki dijital ve fiziksel kontrol ağını nasıl …
• 6 Haziran

  SİLİKON SOYKIRIM DOSYASI Çin’in Dijital Baskı Ekosistemi 4.Bölüm: Yapay Zekâ Çağında Gözetim ve Öngörüsel Kolluk Faaliyetleri

  

  Doğu Türkistan’daki kitlesel gözetim mekanizmalarına yönelik uluslararası kamuoyu bugüne kadar daha çok kontrol noktaları, kameralar ve fiziksel toplama kampları gibi görünür unsurlara odaklandı. Ancak C4ADS’in ortaya koyduğu veriler, madalyonun görünmeyen çok daha tehlikeli bir yüzünü deşifre ediyor: Yapay zekâ destekli veri merkezleri ve algoritmik kehanet sistemleri. Eski nesil totaliter sistemler, …
• 5 Haziran

  SİLİKON SOYKIRIM DOSYASI Çin’in Dijital Baskı Ekosistemi 3.Bölüm: Çin Yeni Bir Devlet Modeli Mi İnşa Ediyor?

  

  Uluslararası kamuoyu ve ana akım medya uzun süredir Doğu Türkistan’daki zulmün yalnızca fiziksel boyutuna odaklandı. Toplama kampları, yüksek duvarlar, tel örgüler ve sokakları kuşatan polis noktaları elbette bu vahşetin en somut göstergeleriydi. Ancak madalyonun arkasında, insanlık tarihinin gördüğü en kusursuz, en sistematik ve en korkutucu yönetim biçimi sessizce yükseliyor. Çin, …
• 4 Haziran

  SİLİKON SOYKIRIM DOSYASI Çin’in Dijital Baskı Ekosistemi 2.Bölüm: Gözetimin Görünmeyen Kalbi Veri Merkezleri

  

  Bugüne kadar uluslararası medya ve kamuoyu çoğunlukla buz dağının görünen kısmına odaklandı: Sokak başlarını tutan Hikvision kameraları, kentsel alanları kuşatan Dahua sistemleri, her köşe başındaki polis kontrol noktaları ve yapay zekalı yüz tanıma teknolojileri… Oysa tüm bu teknolojik aygıtlar, baskı ekosisteminin yalnızca “duyargalarıdır”; yani sadece veri toplayan uç birimlerdir. Veri …
• 4 Haziran

  SİLİKON SOYKIRIM DOSYASI Çin’in Dijital Baskı Ekosistemi 1.Bölüm: Doğu Türkistan Neden Çin’in Dijital Laboratuvarı Seçildi?

  

  Doğu Türkistan, Çin yönetiminin siber-güvenlik politikalarının ve kitlesel takip mekanizmalarının en yoğun uygulandığı bölge olarak uzun süredir uluslararası raporların odağında yer alıyor. Pekin yönetiminin 2014 yılında başlattığı “Teröre Karşı Halk Savaşı” kampanyası, bölgeyi benzeri görülmemiş bir dijital gözetim altyapısının test sahasına dönüştürdü. Bu süreçte Doğu Türkistan genelinde milyonlarca yüz tanıma …
• 1 Haziran

  Doğu Türkistan Blackwater Dosyası: Uygur Dostu ABD’nin İkiyüzlülüğü

  

  Uluslararası arenalarda Doğu Türkistan için “insan hakları” nutukları atan ve Uygur diasporasını milyonlarca dolarla fonlayan Washington, madalyonun arkasında küresel jeopolitiğin en kirli ortaklığına imza atıyor. ABD bir eliyle Çin’i sıkıştırmak için Uygur Türklerini jeopolitik bir manivela olarak kullanırken, diğer eliyle Amerikan askeri-endüstriyel kompleksinin en karanlık figürlerini Pekin’in emrine veriyor. Irak …