Eski Kamp Görevlisi Konuştu: Çin, Toplama Kamplarının Adını Değiştirdi

İlgili Makaleler

Çin Ordusunda Deprem: En Kıdemli General Zhang Youşia’ya “Nükleer Sırları ABD’ye vermekle Suçlanıyor

Önce

13 Yıldır Hindistan Hapishanelerinde Tutulan Üç Uygur Gencin Dramı: Uluslararası Hukuk ile Siyasi Hesaplar Arasında – 5

Önce

İstanbul’da Uygur Çiftin Gözaltına Alındığı İddiası: Aileden Acil Destek Çağrısı

Önce

Toplama Kampı Tanığı Sayragül Savutbay: Çin, Kampların Adını Değiştirerek Sistemi Sürdürüyor

Çin’in işgali altındaki Doğu Türkistan’da kurulan Çin/Nazi tipi toplama kamplarında yaşanan insanlık dışı uygulamaların tanıklarından biri olan Doğu Türkistanlı Kazak Türkü öğretmen Sayragül Savutbay, Çin yönetiminin kampları kapattığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Savutbay, baskı sisteminin yalnızca isim değiştirerek devam ettiğini vurguladı.

Çince öğretmesi için görevlendirildiği toplama kampında yaşananlara dayanamayarak kaçak yollarla Kazakistan’a sığınan, ardından İsveç’te iltica hakkı elde eden Savutbay, ABD merkezli The Diplomat dergisine verdiği röportajda Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerini bir kez daha gündeme taşıdı.

“Geri gönderilseydim kampta ölecektim”

Mart 2018’de görevinden alınmasının ardından ağır sorgu, işkence ve baskıya maruz kaldığını belirten Savutbay, ailesinin Kazakistan’da bulunmasının gerekçe gösterilerek kamplarda bir ila üç yıl daha tutulmasının planlandığını söyledi. Kamplarda tanık olduğu sistematik şiddetin ardından hayatta kalamayacağını anladığını ifade eden Savutbay, ya çocuklarını son kez görmek ya da Çin’in işlediği suçları dünyaya anlatabilmek için kaçmaya karar verdiğini dile getirdi.

Sahte belgelerle Kazakistan sınırını geçen Savutbay, burada tutuklandı ve yargılandı. Altı ay ertelenmiş hapis cezasıyla serbest bırakılmasına rağmen Çin’e iade edilmediğini, ancak Kazakistan’dan da iltica hakkı alamadığını belirtti. Kamuoyunun ve sivil toplumun desteğine rağmen Kazak makamlarının Çin’le olan ilişkileri önceliklendirdiğini savunan Savutbay, ülkedeki Çin etkisini “derin ve sistematik” olarak tanımladı.

“Kamplar kapatılmadı, gizlendi”

Çin’in kampların kapatıldığı yönündeki resmi açıklamalarını “tamamen yalan” olarak nitelendiren Savutbay, baskı yöntemlerinin yalnızca şekil değiştirdiğini söyledi. Hastaneler, okullar ve fabrikaların fiilen gözaltı ve zorla çalıştırma merkezlerine dönüştürüldüğünü ifade eden Savutbay, bu uygulamalarla uydu görüntülerinin ve uluslararası denetimlerin yanıltılmaya çalışıldığını belirtti.

Savutbay’a göre bugün hâlâ yüz binlerce kişi uzun süreli hapis cezalarıyla cezaevlerinde tutulurken, milyonlarca Türk halkından insan kamufle edilmiş kamplarda zorla çalıştırılıyor. Ayrıca bir milyondan fazla çocuğun, yatılı okullar ve yetimhaneler aracılığıyla kimliklerinden koparıldığını savundu. Organ toplama iddialarını da yineleyen Savutbay, her yıl on binlerce gencin bu yöntemlerle hayatını kaybettiğini öne sürdü.

“Dünya ilgisini kaybetmedi, gündem dağıldı”

Doğu Türkistan’ın uluslararası gündemde eskisi kadar yer almamasının, dünyanın ilgisini kaybettiği anlamına gelmediğini belirten Savutbay, küresel krizlerin dikkatleri farklı alanlara çektiğini söyledi. Çin’in yoğun propaganda ve dezenformasyon faaliyetlerine rağmen yaşananların gizlenemeyeceğini vurguladı.

ABD’nin 2021 yılında Çin’in Doğu Türkistan’daki uygulamalarını resmen “soykırım” olarak tanımasının üzerinden beş yıl geçerken, Savutbay uluslararası toplumun ticari çıkarlar nedeniyle geri adım atmasından duyduğu endişeyi dile getirdi. Bu durumun yalnızca mağdur halkları değil, küresel güvenliği de tehdit ettiğini söyledi.

Uluslararası topluma çağrı

Savutbay, uluslararası topluma Çin’in Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde yargılanması, yaptırımların artırılması ve Doğu Türkistan halklarının kendi kaderini tayin hakkının desteklenmesi çağrısında bulundu. Orta Asya ülkelerine, özellikle Kazakistan’a seslenen Savutbay, Çin’in artan nüfuzuna karşı ulusal egemenliğin korunması gerektiğini ve benzer trajedilerin yaşanmaması için Pekin’e açık şekilde karşı çıkılması gerektiğini ifade etti.

Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı / HABER MERKEZİ

DoğuTürkistan #UygurTürkleri #İnsanHakları #ToplamaKampları #ÇinZulüm #Soykırım #Mazlumlar #TürkDünyası #İnsanlıkSuçu #Adalet EastTurkistan #UyghurGenocide #HumanRights #ChinaCamps #ForcedLabor #CrimesAgainstHumanity #StopGenocide #InternationalJustice #Uyghurs #HumanRightsViolations